vrijdag 16 mei 2014

Soma, de stad van de weduwen



De tranen van Asiye

Foto: yusuf Aslan





Door onze correspondent Jessica Maas

SOMA (DPD) - Ze zit op de stoep van haar ouderlijk huis. De 23-jarige Asiye staart naar de pasfoto in haar handen. De ogen dik van het huilen. Vannacht kwam het bericht waar ze zo bang voor was. Haar echtgenoot Bayram, de vader van Yunus Emre van ander half, is dood.
Twee jaar waren ze getrouwd. Over twee weken zouden ze naar het nieuwe appartement verderop in Soma verhuizen. Eindelijk een huis voor zichzelf. Het zou zo mooi worden. ,,Alles is kapot.’’ De tranen lopen weer over haar gezicht.

Soma, de stad met tienduizend inwoners, is een stad vol met weduwen geworden. In de vroege ochtend kondigt de gemeente door de luidsprekers de begrafenissen van vandaag aan. Het zijn er veel. En het einde is nog niet zicht. Het dodental van de grootste mijnramp uit de Turkse geschiedenis blijft oplopen. Bij de mijn, bij het ziekenhuis staan familieleden nog meer onheilsberichten te wachten. Op de grote begraafplaats in Soma is de omvang van de ramp goed zichtbaar. Lange rijen verse graven. Bulldozers graven door.

Op de stoep van Asiye wordt het drukker. Buren komen condoleren. Buurman Cahit Sezer (39) heeft geluk gehad. Hij werkt in dezelfde mijn, maar was met ziekteverlof. Problemen met zijn rug.. Hij aait zijn 11-dochter over haar haren. Allah heeft hem gespaard. Iedere mijnwerker weet wat er kan gebeuren. Er waren vaak kleine ongevallen in de mijn. Met een paar gewonden, een dode. Geen haan die er naar kraait, zegt hij. ,,Wij als mijnwerkers zijn er aan gewend. We werken met oud materiaal. Mijnwerkers worden zonder enige opleiding zo onder de grond gestuurd. Mijn gasmasker is zeker tien jaar oud.’’ Of het nog goed werkt? Hij heeft geen idee.

Asiye staat op. Haar tante ondersteunt haar. Een ander draagt haar zoontje. De begrafenis is vandaag in het dorp van haar man, dertig kilometer verderop. Voor het gemeentehuis staat een bus voor de familieleden en kenissen al klaar. Maar eerst gaat het gezelschap naar het nieuwe appartement in Soma. Hier, voor de woning waar Bayram en Asiye, nooit hebben gewoond, staat een witte pick-up truck met de houten kist. De normale begrafeniswagens zijn vandaag allemaal in gebruik. De grootmoeder van Ayse, kromme rug, witte hoofddoek, huilt hard. De mannen verzamelen zich aan de voorkant van de truck. Ze bidden.




Na de korte ceremonie vertrekken de auto’s en bus naar het dorp. Een lange tocht door de bergen volgt. Veel van de omgekomen mannen komen uit een van de dorpen hier. De landbouw brengt niets meer op. Een ander alternatief dan de mijnen ontbreekt. Velen keren vandaag in een kist terug naar het geboortedorp.  



Remzi Yildiz (52), oom van Bayram, is woedend. Hij heeft zelf elf jaar onder de grond in de mijnen gewerkt. Hij is woedend. Op de mijneigenaar, op Erdogan. ,,Een grote vriend van Erdogan. Dat weet iedereen hier. Het bedrijf is enorm gegroeid nadat de AKP aan de macht kwam. Zo gaat dat in dit land. Allemaal politiek.’’ Hij vertelt over hoe tijdens de verkiezingscampagne in maart terug de mijnwerkers in bussen naar bijeenkomsten van Erdogan werden gereden. ,,Verplicht. Ga je respect betuigen aan Tayyip! Dat was het bevel.’’  


Daar is het dorp. Her en der wat bouwvallige huizen. Onder een afdak een oude tractor. Slechts 25 mensen wonen hier nog. Alle jongeren zijn vertrokken. De armoede is groot. De kist wordt door de mannen naar een open plek, naast de moskee, gedragen. Het waait hard. De vrouwen gaan naar het ouderlijk huis van Bayram. Binnen zit de moeder van Bayram. ,,Mijn kleintje is er niet meer. Mijn kind is weg’’, kermt ze. De zus van Bayram is gisterochtend uit Eskisehir naar huis gekomen. Ook haar ogen zijn rood. Haar lip stopt niet met trillen. ,,Hij heeft zo’n mooi zoontje.’’


Buiten loopt de vader van Bayram wat verdwaasd rond. Hij staart voor zich uit.  Het waait hard.,,Ik wilde niet dat hij in de mijnen ging werken.’’ In de moskee gaat de imam voor in het gebed. De kist wordt weer door de mannen gedragen. Weer op de pickuptruck, naar de laatste rustplek van Bayram. De kleine begraafplaats aan de voet van de heuvel. De tranen van Asiye stoppen vandaag niet meer. Een oude vrouw omhelst haar: ,,Huil niet, meisje, Huil niet. Het brengt onze jongen niet terug.’’

1 opmerking:

  1. Inderdaad vreeslijk om te zien :( zo zijn er vele onderwerpen hierover zoals Turkse politie slaags met rouwenden mijnramp Soma http://forums.hababam.nl/showthread.php?t=178714
    Jessica mooi artikel trouwen

    BeantwoordenVerwijderen