vrijdag 16 mei 2014

De donkerste dagen van Soma

Donkerste dagen van Soma


Fotograaf Yusuf Aslan





Door onze correspondent Jessica Maas


SOMA (DPD) - Ze zijn allemaal dood. Ze zijn allemaal dood.  Ali Ihsan Isgugar uit Istanbul heeft geen hoop meer. Hij heeft net het zoveelste lichaam van vandaag uit de mijn gehaald gehaald. De vermoeidheid staat op het zwarte gezicht van 45-jarige reddingswerker uit Istanbul te lezen. Hoeveel er nog volgen? Ali weet niet. Er liggen heel veel lichamen beneden in de mijn. Op vier kilometer van de ingang.


De schattingen over het dodental lopen uit een. Driehonderd, zevenhonderd? Maar dat het niet bij de 232 geborgen slachtoffers blijft, dat weet iedereen hier in het westelijke Soma zeker. Dit dreigt de grootste mijnramp uit de Turkse geschiedenis te worden. De omvang van de ramp - die dinsdagavond begon met een brand in de mijn - op een moment dat de wisseling van de dienst plaats vond -  dringt overal door. Soma is Soma niet meer. Het verdriet overheerst.


De 52-jarige Hulya, onderwijzers in Soma, onderdrukt een snik wanneer een nieuw lichaam de trap af wordt gedragen. Veel mijnwerkers zijn gestorven door een koolmonoxidevergiftiging. ,,Zo jong, zo jong’. Twee stoffige zwarte schoenen steken vanonder de geruiten deken. Het gezicht onbedekt. Familieleden proberen een glimp op te vangen.  Is het een zoon, broer of oom? Iedereen in het stadje heeft wel iemand die in de mijn werkt, zegt Hulya. ,,Wat moeten ze hier anders?’’  


Ze is woedend. Woedend op de regering. Woedend op de mijnbazen. ,,Alle ministers, de premier, de politici komen hier vandaag opdraven. Voor de show. Niemand geeft om de mijnwerkers, die voor een paar cent onder de grond worden gestuurd. Er zitten jongens van vijftien en zestien jaar bij.’’ De mijners verdienen nog geen 400 euro per maand. De lerares wijst naar het kantoor verderop. ,,Daar zitten de bazen, maar zij durven zich niet laten zien.’’


De woorden van premier Recep Erdogan maken het verdriet van Soma er niet minder op. De premier die vandaag ook naar rampplek kwam wees er in zijn toespraak op dat dit soort ongelukken nu eenmaal gebeuren. Overal ter wereld.  Hij somde een aantal mijnongevallen uit de historie op. Onder meer ongeval in 1866 in Groot-BrittanniĆ« aan waarbij 361 mijners opkwamen.


Het zette kwaad bloed in de stad, waar velen leven van de mijnbouw. Na zijn toespraak werd Erdogan uitgejoeld en zijn auto werd belaagd door omstanders in de mijnstad. De premier  werd door zijn bodyguards kort in een supermarkt geleid. Ook in de rest van het land waren protesten. In een metrostation in Istanbul gingen demonstranten ‘doodstil ‘ op de grond liggen, in Ankara greep de politie hard in toen honderden studenten naar het ministerie van transport wilde lopen om te demonstreren.


Werken in de mijnen in Turkije is gevaarlijk. Zeker na de privatisering van de sector. Sinds die privatisering in 2004 is het aantal ongevallen drastisch gestegen. Was er in 1995 slechts een mijnongeval in heel Turkije, in 2012 waren dat er tachtig, waarbij 60 mijnwerkers om het leven kwamen. Na de privatisatie zijn bedrijven - zonder al te veel kennis van zaken - ‘de mijnen’ in gedoken en wordt er veel met onderaannemers gewerkt. De mijn in Soma stond echter goed aangeschreven, zegt mijnexpert professor Orhan Kural. Hij nam er zelfs regelmatig studenten mee naar toe om ze een goed voorbeeld te laten zien.


De wachtende familieleden hebben daar geen boodschap aan. Ook hier werd met onderaannemers gewerkt, klinkt het bitter.  Bij de ingang van de mijn overheerst het verdriet en de wanhoop. Het stof waait rond, de brandlucht is indringend. Mijnwerkers, familieleden staan met strakke gezichten te wachten. Weer een lichaam komt de trap af. Een man die op een verhoging staat, schreeuwt woedend naar een persfotograaf die zijn zicht belemmerd. Hij gooit zijn waterfles naar de man toe. ,,Toon wat respect!’’, roept hij met overslaande stem.


Met elke minuut verdwijnt de hoop. Een man wiens 16-jarige zoon beneden is, staart met tranen in zijn ogen naar de trap. Hij prevelt zacht een gebed.


--------

Geen opmerkingen:

Een reactie posten