vrijdag 21 maart 2014

Tataren in Turkije ongerust



Voor Tataren in Turkije is De Krim heel dichtbij

 Nazife en Dliara (rechts) foto JM



Ze vecht voortdurend tegen de tranen. Veegt hard over haar ogen. Huilen wil ze niet. Ze wil juist vertellen. De wereld mag haar volk niet vergeten. ,,Als er oorlog komt, dan zijn de Krim-Tataren de eerste slachtoffers''.  De 39-jarige Nazife is één van de bezoekers van het Centrum voor Krim-Tataren in Istanbul. De Krim is hier allesbehalve ver weg.
Het nieuws van het schiereiland- een dik uur vliegen vanaf Istanbul -  wordt hier in het centrum op de voet gevolgd, elk brokje informatie gedeeld. Wonen er op De Krim nog zo'n 300.000 Tataren, - twaalf procent van de totale bevolking - de diaspora in Turkije is velen malen groter.  ,,Ons aantal wordt geschat op 5 miljoen', zegt bestuurslid Ergun Sevimsoy van de Krim Vereniging Istanbul. ,,Iedereen maakt zich zorgen, iedereen is bang voor de Russische overheersers, zegt hij. ,,Wat gaat de wereld doen? Poetin kan hier niet zomaar mee wegkomen.''

Veel Tataren werken zoals Nazife in Turkije om de familie op De Krim te onderhouden. ,,Mijn dochter en moeder zijn daar. Wanneer de spanning nog verder oploopt, ga ik terug. Ik kan ze toch niet alleen laten? Wij weten waar Rusland toe in staat is.'' Haar 19-jarige dochter die in  Simferopol studeert en de tanks voorbij zag rijden, belt elke dag. 

Het nieuws dat het lichaam van de bekende Tatar Reshat Ametov in een bos op De Krim is gevonden, maakt de onrust nog groter. Ametov werd begin maart bij een demonstratie in de hoofdstad door onbekende mannen meegenomen.

De angst voor een herhaling van de geschiedenis is groot. De Tataren - een soenie moslim-minderheid - werden in 1944 massaal door Stalin gedeporteerd naar Centraal-Azië, duizenden overleefden de reis niet. Nazife is opgegroeid met gruwelverhalen uit die tijd. ,,Mijn oma was nog maar tien, zij zat een van die overvolle treinwagons en kwam in Oezbekistan terecht.  Pas in de jaren negentig zijn we, zoals velen, teruggekeerd naar De Krim. Ons huis kregen we niet terug van de Russen. We zijn helemaal opnieuw begonnen.''  Ze schudt haar hoofd.  De Krim-Tataren geloven de mooie woorden van Poetin deze dagen niet. ,,Poetin ziet zichzelf als almachtig. Ons volk is niets voor hem.’’

Ook bij de 65-jarige Dilara zitten de tranen hoog. De zorgen om haar vier dochters en acht kleinkinderen zijn groot. ,,Ons volk heeft al zoveel ellende meegemaakt.'' Niet nog een keer, klinkt het opnieuw in het centrum.

Een man komt nerveus binnen. Zijn kinderen komen met het eerste beste vliegtuig naar Turkije toe, zegt hij. ,,Maar de luchthaven zit dicht. Er gaan alleen vliegtuigen naar Moskou.'' ,,Rot op Tataren'' staat al op de muren in Simferopol gespoten. ,,Geen goed teken.''
De wanhoop is groot, zegt bestuurslid Ergun Sevimsoy van de Krim Tataren Vereniging. ,,Het Westen moet wat doen, maar iedereen is wel bang voor Poetin.'' Europa loopt vanwege de afhankelijkheid van de Russische energie over eieren, zegt hij.
Ook Ankara bevindt zich in dezelfde spagaat. Turkije is eveneens grootgebruiker van het Russische gas en de economische belangen zijn groot. Desalniettemin was Ahmet Davutoglu een van de eerste ministers van buitenlandse zaken die naar Kiev vloog om met de nieuwe Oekraïense regering en met leiders van de Tatargemeenschap te spreken.  Premier Erdogan heeft al benadrukt dat Turkije de Krim-Tataren niet in de steek zal laten. Bestuurslid Sevimsoy: ,,We hebben ook de pech dat Turkije nu druk is met alle toestanden in eigen land, met de verkiezingen volgend week. Wij staan niet zo hoog op de agenda.’’

Nazife verwacht sowieso niet veel van Ankara of van het Westen. ,,Poetin luistert toch naar niemand. Hij wil De Krim veroveren en geschiedenis schrijven.’’

Geen opmerkingen:

Een reactie posten