donderdag 2 januari 2014

Cruciaal jaar voor Erdogan

2014 wordt cruciaal voor Sultan Erdogan



Gaat premier Erdogan het grote corruptieschandaal dat het land in zijn greep houdt, overleven? De Turkse leider zelf twijfelt daar geen moment aan.  Hij is ervan overtuigd dat zijn aanhangers wel zien dat hij het slachtoffer is van een buitenlands complot. ,,Zij maken zich helemaal geen zorgen corruptie of recht. Ze zijn er alleen op uit om dit land te schaden’’, schreeuwde de premier trouwe aanhangers in de stad Manissa toe.

Maar Erdogan’s zelfvertrouwen mag dan ongekend groot zijn, 2014 zal of de Turkse leider nu wil of niet een beslissend jaar worden. Tot twee keer toe mogen de Turken volgend jaar naar de stembus toe. In maart voor de regionale verkiezingen en aan het eind van het jaar mogen ze een president kiezen.  Een rol die Erdogan graag voor zichzelf ziet weggelegd.

Of hij die verkiezingen gaat winnen? Erdogan’s aanzien loopt deze dagen een grote deuk op. De zoveelste dit jaar. Turkije heeft een nogal warme zomer achter de rug. Met vele demonstraties en liters traangas. Een kleine demonstratie tegen de kap van een aantal bomen in het Gezipark in Istanbul leidde tot een ongekend landelijk protest tegen het autoritaire regime van Erdogan. Het keiharde optreden van de politie en de onverzoenbare woorden premier zorgde ook voor veel kritiek uit het buitenland.

En nu is het er omkoopschandaal. Opnieuw staan woedende Turken op straat die om Erdogan’s aftreden schreeuwen. Opnieuw is er  traangas op het Taksimplein. Opnieuw roept de premier dat hij het slachtoffer is van een buitenlands complot. Maar er is meer.

Deze keer komt de kritiek namelijk ook uit Erdogan’s eigen kring. Van oude vrienden en voormalige vrienden. Oude kameraden van het eerste uur verlaten zelfs de partij.

Volgens velen heeft de invloedrijke Gülenbeweging het corruptieschandaal namelijk aan het rollen gebracht. Deze beweging - met scholen in honderden landen - is omstreden. In Turkije is de aanhang en de invloed de ‘Hizmet’  enorm. Ook binnen justitie, politie én politiek. De eerste jaren werd de AKP dan ook gesteund door Gülen. De beweging zou bijvoorbeeld een grote rol gespeeld bij het inperken van de macht van het Turkse leger.

Maar langzaam kwamen - achter de schermen - er scheuren in het verbond tussen Gülen en Erdogan. Fethullah Gülen die islamitische prediker die in zelfverkozen ballingschap in de VS woont, zou niet blij zijn met de steeds autoritairder wordende premier. Erdogan, die alles in het land onder zijn controle heeft gebracht, vond de ‘parallelle’ macht van de Hizmet maar niets.

Een maand geleden ging Erdogan dan ook openlijk en vol vertrouwen de ‘oorlog’ aan door te verkondigden dat de speciale leshuizen - waar miljoenen studenten in het weekend klaar worden gestoomd voor de universiteitsexamen - gesloten worden. Een groot deel van deze ‘dershanes’ wordt gerund door de Gülenbeweging. Er volgde een periode vol moddergooien tussen Erdogan-aanhangers en Gülenisten. 

Met het corruptieschandaal als climax.  Inmiddels zijn drie ministers opgestapt, waarna Erdogan het halve kabinet heeft vervangen. Net als de groot aantal politie-functionarissen. De officier van justitie - die het corruptieonderzoek leidde, is door regering van de zaak gehaald. ,,We zijn nog niet klaar met u’’, zo dreigde Erdogan zelfs zondag. Het corruptieschandaal heeft pijnlijk bloot gelegd dat er van een onafhankelijke rechtsorde in Turkije geen sprake is.

De vraag is of dit alles Erdogan in maart 2014 stemmen gaat kosten? Ligt zijn achterban wakker van corruptie? Voor veel Turken hebben politici nu eenmaal vuile handen. Liggen zij wakker van de scheiding der machten? Waarschijnlijk niet. Veel AKP-stemmers kijken naar de nieuwe wegen en parken in de wijken, naar de verbeterde gezondheidszorg, naar de economische groei van de afgelopen jaren.

En dat is precies Erdogan’s valkuil. Hij heeft zijn succes vooral te danken aan die economische meewind. Maar investeerders en aandelenbeurzen houden niet van de schandalen, corruptie en woedende menigtes. De waarde Turkse lira blijft maar dalen. En een economische crisis overleeft zelfs Sultan Erdogan niet.

-------------------------

Geen opmerkingen:

Een reactie posten