vrijdag 6 september 2013

Wereldberoemde Toma

De Toma, wereldberoemd dankzij Geziprotest




De TOMA, de waterkanonwagens van de Turkse politie, werden tijdens de Geziprotesten een begrip. De beelden van demonstranten die met open armen werden natgespoten gingen de wereld over. Geen fijne reclame voor Turkije, maar wel voor TOMA-producent Katmerciler in Izmir.

Uit de hele wereld - van BraziliĆ« tot Libie - komen de bestellingen binnen. Directeur Katmerciler, zoon van een voormalig AKP-parlementariĆ«r, verwacht dat het aantal verkopen dit jaar zal verzesvoudigen. ,,Er is grote belangstelling voor onze Toma. De wereld heeft gezien dat Turkije in staat is om dit soort vehicles te produceren.’’ Hij verwacht een nieuwe order van 43 Toma’s van de Turkse politie.
Traangas en de Toma’s zijn geliefde wapens van de Turkse politie om de protesten, die eind mei begonnen met een kleine demonstratie tegen de kap van bomen in een park in Istanbul, uit een te drijven. In twintig dagen tijd gingen er volgens de Turkse pers 130.000 traangascapsules door heen, bijna de hele jaarvoorraad. De waterwagentjes stonden overal in het centrum paraat. Al snel werd de TOMA - kort voor Publiek Protesten Bescherming Vehikel - een dankbaar van onderwerp van spotprenten en slogans.

In de wijk Besiktas zetten demonstranten een bulldozer in tegen de strijd met de politie. De bulldozer werd omgedoopt tot POMA - Een Vehikel Bescherming Politiegeweld. Toen het gerucht de rondte deed dat een aantal demonstranten er vandoor waren gegaan met een TOMA, dook er op internet een advertentie op: TOMA te koop.

Grote protesten zijn er nu niet meer, maar de ludieke acties gaan door. Een aantal Gezi-actvisten roept mensen nu op een eigen ‘volks-waterwagen’ te ontwerpen. Een reactie op de uitspraak van Kadir Topas, burgemeester van Istanbul. die stelde dat hij zijn lesje wel geleerd had na de protesten. ,,Zelfs als we een bushalte verplaatsen, zullen we het volk raadplegen.’’ De 25-jarige initiatiefnemer, werkzaam in de reclame, blijft anoniem. Het gevoel van humor is bij de overheid deze dagen ver te zoeken. ,,De TOMA is in korte tijd een grote rol in mijn leven gaan spelen. Overal, voor mijn huis, in Taksim, in de winkelcentrum duikt hij op en daar ben ik niet zo blij mee. Ik wil deze negatieve gevoelens omzetten’, verklaart hij ironisch zijn beweegreden achter de ontwerpactie.  

De inzendingen stromen binnen. Van een Tomzilla, ToMatrix tot een Toma met een typisch Turks kleedje erover. Humor heeft vanaf het begin een grote rol gespeeld in het Geziprotest. Niet gek, vindt de reclameman. ,,Humor is een goed antwoord op het onevenredige machtsverstoon van de overheid.’’ Voorbij is het protest volgens hem lang niet. ,,Zeker niet. Het is nog maar net begonnen.’’

De angst dat in september de protesten opnieuw losbarsten is groot bij de overheid. De regering doet er alles te doen om dat te voorkomen. Volgens mensenrechtenorganisaties is er sprake van een ware heksenjacht.  Zo is al besloten op grote universiteiten de bewakingsfirma’s te vervangen door de politie en politieke slogan in de voetbalstadions zijn - zonder vooralsnog zonder succes - verboden.

Er zijn meer ondernemers die hopen een slaatje uit de protesten te kunnen slaan.  De slogans #DirenGezi (Gezi Revolutie) en Traangas Nee zijn bij het Turkse Patent Instituut al als merknaam geregistreerd.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten