maandag 16 september 2013

Ambassadeur in Ballingschap

‘Assad zit niet te lachen’



Foto Atlas Contact/Harry Cock



ISTANBUL -  Hij kwam drie weken geleden aan in Istanbul. Rond middernacht dezelfde dag zat hij met Ahmad Al-Jarba van de Syrische Nationale Coalitie om tafel. ,,We kregen hem maar niet te pakken. Ik wist dat hij de volgende dag naar Parijs moest en zou hem spreken. Ik ben die avond in de auto gesprongen en naar zijn hotel gegaan, sprak in de lobby een Syriër aan en werd naar Al-Jarba gebracht.’’ Marcel Kuipershoek glimlacht. ,,Je kunt wel netjes op z’n Nederlands blijven wachten, maar dat werkt niet.’’

De 64-jarige Kuipershoek bedoelt maar. Hij is de juiste man op de juiste plaats.  Vorige maand werd de ervaren diplomaat, arabist en schrijver aangesteld als speciale gezant voor Syrië ofwel ‘ambassadeur in ballingschap’. Hij kent Syrië goed, was eind jaren zeventig diplomaat in Damascus, zijn oudste dochter werd er geboren. Voor zijn boek In Limbo, verbleef hij bij een bedoeienstam aan de Syrische grens. ,,In 2007 hebben we met het gezin nog een rondreis gemaakt door Syrië. Niemand had kunnen bevroeden wat er zou gebeuren.’’  Dat het Syrische regime meteen bij de eerste opstand naar geweld greep, was wel voorspelbaar.,,Syrië kent een traditie van geweld. Je wilt niet weten hoeveel nagels er daar door het regime al zijn uitgetrokken.’’

Nu is hij - na een ambassadeurschap in Polen - terug in de Arabische wereld.
Kurpershoek begon op een moment dat de internationale diplomatie overuren maakt. De aanval die maar in de lucht blijft hangen, de chemische wapens deal. De Nederlandse diplomaat sprak met de Syrische rebellen, met hulporganisaties, met vluchtelingen. Samen met de Zweedse gezant zat met de beoogde premier van de interimregering die Syrië na het vertrek van Assad moet gaan leiden, om tafel.

Of er wel naar het kleine Nederland geluisterd wordt? Kurpershoek knikt: ,,Zeker. We worden - net als Zweden - als onbevooroordeeld gezien. Anders dan de Amerikanen, waar strategische belangen spelen.’’ Niet voor niets vroeg de Syrische oppositie Nederland deel te nemen aan een eventuele VN-vredesmacht. Realistisch gezien de door de bezuinigingen afgezwakte Nederlandse landmacht? Kurpershoek brengt de boodschap in ieder geval over aan Den Haag.

Een interim-regering, een VN-vredesmacht, het klinkt nog als verre toekomstmuziek. Kurpershoek veert op. ,,Wat moeten we dan? Assad kan niet nog tien jaar blijven zitten. En Syrië zal - ook na Assad -  nog heel lang het Westerse infuus nodig hebben.’’ Dat Assad voor het eerst het toegeven in het bezit te zijn van chemische wapens en wil overdragen, noemt hij een belangrijke stap. ,,Er zit wel degelijk beweging in. Het wachten is nu op het besluit van de Verenigde Naties.’’

Heeft het Westen niet veel gezichtverlies geleden door het uitblijven van de aanval? Opnieuw schudt Kurpershoek zijn hoofd. ,,Assad zit niet te lachen, hij is alleen maar bezig met overleven. Hij weet hoe het met Kadhafi en Hussein is afgelopen.’’

Hoe lang Kurpershoek nog als ‘ambassadeur in ballingschap’ in Istanbul blijft? ,,Het zou mijn droom zijn om de ambassade in Damascus weer te openen. Maar of ik nog zo lang hier zit? Er gaan zeker drie generaties overheen voordat de wonden in Syrië zijn geheeld.’’

Geen opmerkingen:

Een reactie posten