woensdag 3 juli 2013

Alevi, de brug en de Grimmige Sultan

Alevi, de brug en de Grimmige Sultan





Woedend gaan ze de straat op. Duizenden Turken zijn de autoritaire premier Erdogan meer dan zat. Ook van veel Alevieten mag de premier vertrekken. De naam van de derde brug over de Bosporus, die onlangs werd onthuld, is voor hen het zoveelste bewijs van de arrogantie van de macht.

De Alevieten in Turkije, de onorthodoxe stroming binnen de sjiitische islam en met twintig miljoen de grootste religieuze minderheid in het land, kunnen het niet geloven. Waarom de nieuwe brug de naam van Yavuz Sultan Selim I geven? De Grimmige Sulltan, (1470-1520) zoals zijn bijnaam luidt, is de man achter de massaslachtingen onder duizenden Alevieten in het Anatolische binnenland aan het begin van de zestiende eeuw.  

Sultan Beyazit II, de vader van Selim I, had al geworsteld met de Kizilbaş (Roodhoofden) zoals de Alevieten werden genoemd. De groeiende groep volgelingen van de salafitische leer van sjah Haydar en later zoon Ismail uit het noord-westen van Iran vormden een bedreiging voor de Ottomanen.
Zeer tegen de zin van zoon Selim, ging vader Beyazit de confrontatie met de Shah echter uit de weg. Toen Selim zelf in 1512 aan de macht kwam - nadat hij met hulp van de janitsaren, het elitekorps, zijn vader had afgezet en zijn broers Ahmet en Korkut en zes neven had laten vermoorden - was hij vrij om de problemen met de Kizilbaş op zijn eigen manier op te lossen. De negende sultan ging systematisch te werk. Alle Kizilbaş werden geregistreerd en duizenden werden vermoord. Later versloeg Selim in de slag om Caldiran (1514)  Sjah Ismail. Het begin van de onderdrukking en assimilatie van de Alevieten in het Ottomaanse rijk..

Niet vreemd dat de Alevieten in het huidige Turkije Yavuz Selim I niet bepaald een gepaste naam vinden. Volgens velen is de naam zeker niet bij toeval gekozen. De sultan staat namelijk ook bekend om zijn expansiedrift. Onder zijn leiding verdriedubbelde het Ottomaanse rijk. Het was Selim die het Ottomaanse rijk een echt Soennitische karakter gaf en hij was de eerste sultan die zich Kalief liet noemen.

Volgens de regering is de naam zeker niet gekozen om de Alevieten te kwetsen, maar een eerbetoon aan de man die het Ottomaanse rijk groot heeft gemaakt. Volgens velen is de naam van de brug in ieder geval ook een heldere boodschap aan de Sjitische en Alevitische buren: Iran en Syrië.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten