maandag 1 april 2013

Noord-Cyprus, casino's en nachtclubs



Het Las Vegas van Turkije

foto Marcos Gittis


Cyprus, het eiland waar de goden vakantie vieren, luidt een oude slogan. In Noord-Cyprus, de republiek die alleen door Turkije wordt erkend, betekent dat inmiddels gokken en goedkope seks. ,,Onze buren hebben het moeilijk, he? Hier gaat alles prima.’’

Door onze correspondent Jessica Maas

Een oudere Turkse vrouw drukt nogmaals op de knop van de gokautomaat. Ze steekt - verveeld - het zoveelste sigaretje op. Verderop zet een Brits echtpaar zich achter een machine. Eens kijken het geluk hen vandaag toelacht. Een verdieping hoger de speeltafels voor het serieuzere werk. Ook hier is de lucht grijs van de rook. De glamour is ver te zoeken in Dome Casino in het havenstad Girne.
De keurig geklede obers doen hun best en draven af en aan met drankjes en schone asbakken. Een man - leren jas aan, rood doorlopen ogen - gooit een paar fiches op tafel. Hij zit hier al even en gaat voorlopig niet weg. Dit is voor veel van de 300.000 toeristen die Noord-Cyprus jaarlijks trekt, vakantie op het eiland. Ze hebben geen oog voor de kleine pittoreske jachthaven, de ongerepte natuur. De casino’s, elk hotel heeft er één, daar komen ze voor.

De crisis aan de andere kant van het eiland - nog geen zestig kilometer verderop - lijkt heel ver weg. Sinds de Turkse invasie van 1974 leven de Turkse en Griekse Cyprioten gescheiden. De befaamde Groene Lijn deelt het eiland en hoofdstad Nicosia - in tweeën. De Turkse republiek van Noord-Cyprus wordt alleen door Turkije erkend. Met alle gevolgen van dien. De afhankelijkheid van Ankara, dat het jaarlijks 450 miljoen euro in Noord-Cyprus pompt, is enorm. Het Turkse leger is bijna veertig jaar na de invasie - nog alom aanwezig, evenals het standbeeld van Atatürk, de eerste president van Turkije. Maar liefst 40.000 troepen beschermen de 300.000 Turks Cyprioten tegen de 800.000 Griekse eilandbewoners. Aan beide kanten van de Groene Lijn zit de haat diep.

,,Ja, onze buren hebben het moeilijk hé? We hebben daar geen last van’’, zegt casino-manager Hussein Saavedu. Hij kan het leedvermaak in zijn stem niet verbergen. ,,Hier gaat alles prima. No problem’’, lacht zijn collega breed. Buiten het casino twee dames uit Istanbul. Ze komen hier graag. ,,Elk jaar zeker twee keer, drie keer. Voor de zon, om te spelen. Ik ben gepensioneerd, heb 33 jaar hard gewerkt. Nu is het is tijd om te genieten’’, zegt Oya Gökcen (67). ,,Gokken is in Turkije verboden, maar hier niet. Dit is het Las Vegas van Turkije’’, lacht vriendin Tulin Kiral (60).

Precies dezelfde woorden gebruikt Ünsal Ecesoy (67), de voorzitter van de organisatie van casinohouders, gouden horloge, dikke gouden ringen aan zijn vingers. Eind jaren zeventig openden de eerste casino’s de deuren. Met het gokverbod in Turkije kwam in de jaren tachtig de stroom goktoeristen pas echt goed op gang. En die is sindsdien niet meer gestopt. Vrijdagavond landen volle vliegtuigen uit Istanbul op het kleine Ercan- vliegveld. Vol met gokkers.  Zondag vliegen ze weer terug. Saricicek: ,,De casino’s zijn van groot belang voor onze economie. Er zijn er nu 25 en er werken meer dan 4000 mensen. Als de casino’s zouden sluiten dan stort alles hier in. Toeristen komen hier nu eenmaal om te gokken.’’ Het effect van de crisis aan de andere zijde? ,,We zien nu minder Griekse Cypriotische klanten dan voorheen. Ze hebben geen geld meer of hun creditcards werken niet. Maar ik geloof niet dat we veel last van hun crisis gaan krijgen.’’

Het is hetzelfde verhaal dat de Noord-Cypriotische politici deze dagen graag vertellen.Minister van Financiën, Ersin Tatar riep deze week zijn ‘arme buren’ nog op hun geld op de banken in het ‘stabiele’ noorden te zetten. Tot ergernis van de Griekse Cyprioten. Geld op een bank van de Turkse barbaren? Dat nooit. Maar de boodschap is helder. In Noord-Cyprus gaat alles voor de wind.

Op straat klinkt echter een ander geluid. Het aantal toeristen - met name uit Europa - daalt. De bouw ligt net als in het zuiden plat. ,,De toeristen uit Europa díe komen, geven steeds minder geld uit. Bier en een sandwich, dat is het’’, moppert de 80-jarige schoenmaker Mustafa Risoglu. Hij runt een schoenenwinkel in Girne. Verkoopster Sabriye Kepez (57) knikt. Ze wijst naar het casino aan de overkant van de straat. ,,Van mij mogen ze alle casino’s sluiten. Die toeristen komen geen vakantie vieren. Ze gokken de hele dag, van ‘s ochtends tot ‘s avonds laat. Niemand hier profiteert daarvan, alleen de Turkse eigenaar.’’

Het Turkse Las Vegas heeft een bovendien een pikzwarte keerzijde. Met de komst van de casino’s groeide de vraag naar callgirls, naar prostituees. Nachtclubs zijn de laatste jaren dan ook als paddenstoelen uit de grond geschoten. Romantic, Lipstick, Playbunny, Tuttifruti, zijn de weinig originele namen van deze clubs langs de snelweg naar Morphou, net buiten hoofdstad Nicosia. Roze, oranje bouwsels met lange oprijlanen.

Onderzoekster Mine Yücel van de CMİRS, een denktank voor Migratie, Identiteit en mensenrechtenstudies in Lefkosa, weet wat voor tragedies zich achter deze muren  afspelen. Ze vertelt over jonge meisjes - velen uit Moldova en de Oekraïne - die duizende euro’s betalen om hier te komen werken. Ze komen terecht in een ware hel. Veel van de meiden krijgen in de zes maanden dat ze op het eiland werken, de zee niet te zien. ,,Direct na aankomst - ze krijgen werkvergunning als hostess - gaan ze naar het ziekenhuis. Ze worden gecheckt op seksueel overdraagbare ziektes. Is alles goed, dan gaan ze aan het werk.’’ Tien klanten op een dag, is de normaalste zaak ter wereld. ,,De meiden moeten eerst hun schulden afbetalen, dus ze verdienen niets in het begin. Ze mogen de nachtclubs niet verlaten en
krijgen vaak drugs aangeboden om hen nog afhankelijker te maken. De paspoorten van de meisjes gaat naar de politie.’’ Een enkele keer staat de nachtclubuitbater de meiden toe om naar de markt te gaan. ,,Ze gaan dan met een busje, met daarop de naam van de nachtclub en het telefoonnummer. Een rijdende reclame. Iemand die een mooi meisje ziet, kan bellen.’’  Yücel vertelt over onveilige seks, over gedwongen abortussen, over mishandeling - onlangs werd bij een inval in een nachtclub elektroshock-apparatuur aangetroffen. ,,Of dat gebruikt wordt voor de meisjes? We weten het niet maar vermoeden het ergste.’’


En wat doet de overheid, de politie? Yücel lacht: ,,Officieel is prostitutie illegaal. Dus het bestaat niet. De regering kijkt liever de andere kant op. Natuurlijk weet iedereen wat er aan de hand is, maar veel mensen profiteren hiervan. Toen wij onze onderzoek over de problematiek presenteerden, kreeg ik te horen dat ik het ‘hart van de republiek’ had gebroken.’’ Wetgeving op het gebied van mensenhandel ontbreekt in Noord-Cyprus. Yücel:,,Het feit dat deze republiek door bijna niemand erkend wordt, maakt het allemaal schimmiger.’’

Ondernemer Ali Erel, voormalig hoofd van de Kamer van Koophandel zucht. Er is weinig moois te vertellen over Noord-Cyprus. De casino’s, de seksclubs, de mensenhandel. ,,En wat de economie betreft? Welke economie? We hebben nauwelijks een private sector,wat import, nauwelijks export. Daarom raakt de crisis aan de Griekse zijde ons niet zo hard. We zijn volledig afhankelijk van Turkije.’’ Hij ergert zich groen en geel aan de mooie praatjes van de plaatselijke politici. ,,Zolang we officieel nog onder een staakt-het-vuren leven, is het Turkse leger en daarmee Turkije de echte baas.’’

Geen opmerkingen:

Een reactie posten