donderdag 7 februari 2013

De zoektocht van Mizgin

Hoop gloort. Turkije voert gesprekken met PKK-leider Öcalan. Komt er einde aan het bijna 30-jarige durende geweld? Filmmaakster Mizgin Müjde Arslan en dochter van een PKK-strijder weet als geen ander wat die strijd betekent.



ISTANBUL - Ze was de hele dag rusteloos. Kon niet slapen. Midden in de nacht hoorde Mizgin Müjde Arslan voetstappen op de trap van haar flat in Istanbul. Politie. De agenten doorzoeken haar kamer. ‘Hebbes!’, klinkt het. Eén van hen houdt een foto omhoog. Het is de foto van haar overleden vader, de vader die ze nooit heeft gekend.

Hij liet zijn gezin in een dorp in het Koerdische zuidoosten in de steek toen Mizgin nog maar een paar maanden oud was. Hij trok de bergen in en voegde zich bij de PKK. Het is de zoektocht naar hem die tot de veel geprezen documentaire ‘Ik vluchtte, jij bleef’  leidde. En die film is de reden dat ze op 13 februari 2012 van haar bed wordt gelicht. Ze zou propaganda maken voor de PKK en lid van zijn van de terreurorganisatie.

Die nacht worden op tal van plaatsen in Turkije journalisten, activisten, vakbondsleden ruw uit hun slaap gewekt. Geschat wordt dat sinds 2009 ruim 4000 Koerden zijn opgepakt. Velen van hen zitten nog steeds vast. Arslan had geluk. Ze mocht na vier dagen gaan. Volgens haar dankzij een protestbrief uit de Turkse filmwereld. ,,De eerste die de documentaire zag, was de aanklager. Voor mij was de film een bewijs van mijn onschuld, voor hem van mijn schuld.’’ De documentaire, die inmiddels wereldwijd op allerlei filmfestivals te zien is, volgt Arslan op haar tocht langs haar grootouders in het dorp in Mardin, naar het vluchtelingenkamp in Noord-Irak, waar haar vader lange tijd verbleef  ,,Mijn vader was een guerilla maar ik wilde vooral weten wat voor man hij was. Het is een universeel verhaal, over een zoektocht, over verzoening.’

Ze groeide op met het portret van haar vader aan de muur, verstopt achtereen plastic zak. ,,Mijn grootvader kon het niet aan om hem te zien en sprak nooit over hem. Hij heeft het nooit kunnen accepteren dat mijn vader ons heeft achtergelaten.’’ Het enige tastbare van haar vader was een cassettebandje wat hij een keer opstuurde. ,,Hij vertelde van alles, maar richtte niet het woord tot mij. Niets, alleen maar liefs voor mijn dochter. Dat brak mijn hart.’’ De 30-jarige filmmaakster groeide op bij haar grootouders. Haar moeder verliet haar toen ze vijf was. ,,De druk van de Turkse staat was groot Mijn moeder was als de dood dat ze -als vrouw van - in de gevangenis terecht zou komen en naar Syrië gevlucht. Op mijn zeventiende zag ik haar weer.’’

Mizgin wist dat ze door het maken van de documentaire over haar vader in de problemen zou kunnen komen. ,,Dit zijn de rode lijnen van Turkije, Nog steeds. Zolang je over je Koerdische ideniteit zwijgt, is er niets aan de hand.‘’ Het feit dat ze eerder een boek schreef over de Koerdische cinema maakte haar al verdacht. ,,Ik weet zeker dat ik afgeluisterd wordt. Maar ze doen maar, ik ben niet politiek, mijn leven is dat.’’

Maar de recente ontwikkelingen stemmen hoopvol. De Turkse overheid die gesprekken voert met de gevangen genomen leider Öcalan. Het feit dat Koerdisch verdachten - sinds vorige week - zich zelf in de rechtbank in eigen taal mogen verdedigen. Arslan: ,,Dat mijn film begin dit jaar de prijs voor de beste documentaire heeft gewonnen, is een teken dat er zaken echt veranderen. Het was een moedige stap van de jury.’’ Of er dit jaar een einde komt aan de jarenlange strijd tussen Turkije en PKK - die ervoor heeft gezorgd dat ze zonder vader is opgegroeid? ,,Als iedereen het wil, echt wil. Dan kan het.’’

Geen opmerkingen:

Een reactie posten