woensdag 21 november 2012

Arabische wereld heeft geen Erdogan meer nodig


Niet Erdogan, maar Morsi is nu de man’

Door onze correspondent Jessica Maas

‘Kindermoordenaar en Terroristenland’ roept de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan richting Israël. Van het oude bondgenootschap tussen de twee landen is niets meer over. Maar de woede van Erdogan maakt niet meer zo'n indruk,
zegt expert Can Yirik van het Global Political Trend Center in Istanbul, co-auteur van het boek Turkish-Israeli Relations 1949-2010. ,,De Arabische wereld heeft geen Erdogan meer nodig.’’

Waarom haalt Erdogan zo fel naar Tel Aviv?

,,Erdogan laat geen moment onbenut om tegen Israël te keer te gaan, zodra hij de kans krijgt, barst hij los. Dat begon in 2009, toen hij tijdens het Wereld Economisch Forum in Davos van het podium afstormde na een discussie met de Israëlische president Peres over Gaza. Deze harde taal heeft hem de afgelopen jaren de held van de Arabische wereld gemaakt. Die positie wil hij absoluut niet kwijt. Hij wil gehoord worden, in binnen- en buitenland.

Met als gevolg?

,,Die zijn niet meer zo groot. Erdogan’s woorden maken nu niet meer zo’n indruk meer. De regio is niet meer hetzelfde als drie jaar geleden. Door de Arabische lente is enorm veel veranderd. De opkomst van het moslimbroederschap, er zijn nieuwe Arabisch leiders, zij zijn nu veel relevanter. De behoefte aan een Erdogan is nu niet meer zo groot. Hij heeft aan positie verloren. De Turkse cultuur is toch anders dan de Arabische cultuur. President Morsi van Egypte is nu de nieuwe man. Hij wordt door de wereld - ook door Israël en de VS - als de sterkste man in de regio gezien. Alle ogen zijn op hem gericht.

Is de rol van Turkije in de regio uitgespeeld?

Nee, dat niet. Turkije blijft vanwege zijn geschiedenis, als lid van de Navo, vanwege de banden met Europa een belangrijk sleutelfiguur in de regio. Wellicht niet als politiek model, maar wel als  succesvol economisch model. Maar Ankara moet zich nu concentreren op Syrië en Israël aan Morsi over laten. In Syrië kan Turkije nog wel degelijk een belangrijke voortrekkersrol spelen. Er is de VS veel aan gelegen dat - wanneer Assad valt - een Soenniblok het overneemt. Geen fanatiekelingen, maar geen Sjiieten meer, maar gematigde Soennieten, goed voor stabliteit in de regio en wel zo veilig voor Israël. Op termijn kan dan ook Hezbollah in Libanon worden aangepakt. Dat is het achterliggende plan.’’

Zet de Turkse opstelling de relatie met de VS onder druk?
,,Washington is niet blij met de scherpe woorden van Erdogan. Maar ze moeten balanceren tussen de twee belangrijke bondgenoten. De Amerikanen begrijpen de opstelling van Turkije - zeker na de aanval op het hulpkonvooi Mavi Marmara in 2010 - ook wel.  Dus Erdogan kan roepen wat hij wil richting Israël, Washington zal zich er niet in te mengen. Ze hebben hem hard nodig voor het Syrische plan.’’.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten