dinsdag 23 oktober 2012

Geboren soldaten?

TURKSE DIENSTPLICHT: 'IK WEET NIET OF WE DIEREN ZIJN OF MENSEN'

,,Een dienstplichtige jongen werd in elkaar geslagen door zijn commandant. Een soldaat moest zich uitkleden en werd voor onze ogen vernederd. Een ander pleegde zelfmoord.''Tolga Islam ging pas op z'n 33ste in militaire dienst. Hij is geschokt. ,,Het ergste is dat iedereen in Turkije deze praktijken normaal vind. We vertellen er stoere verhalen over.''

Maar Islam, nu docent aan de Yildiz Universiteit in Istanbul, vond zijn diensttijd niet normaal. Hij richtte het 'Soldaten Rechten Initiatief' op om zijn oud-kameraden te helpen en taboes te doorbreken. Binnen een jaar kwamen er 432 meldingen binnen. ,,Een topje van de ijsberg. Klagen doe je niet. Iedereen krijgt wel een keer klap, dat hoor erbij, denkt men.''

Maar de Mehmetcik's - de geuzennaam van soldaten - zijn verre van gelukkig in dienst. Ze vertellen over scheldpartijen, bedreigingen, marteling en zelfmoord. Volgens het ministerie van defensie hebben sinds 1990 2221 soldaten zelfmoord gepleegd. Dat betekent dat elke drie tot vier dagen een soldaat een einde aan zijn leven maakt.

'Ik weet niet of we dieren zijn of mensen. We worden elke dag geslagen', schreef een soldaat Islams organisatie. 'Ik hou van mijn land. Maar ik kan er niet meer tegen. Elke dag vloeken, straffen en klappen' verklaarde een ander. Orhan Abravci (23) leeft nog elke dag met de gevolgen van zijn diensttijd. Hij werd door een officier zo hard met een stok geslagen, dat zijn heup brak. Hij loopt nu moeilijk. De officier in kwestie kwam er met een boete van 750 euro vanaf.

Volgens socioloog Ferhat Kentel klaagt een Turk niet over zijn diensttijd. ,,In het leger word je een echte man, een echte patriot. Dat wordt ons met de paplepel in gegeven. Dat we allemaal getraumatiseerd uit dienst komen, lachen we weg.''

Jaarlijks gaan 400.000 mannen in dienst. Het merendeel dient vijftien maanden. Dienstweigeren bestaat niet. Sinds 2011 kunnen Turken ouder dan 30 jaar hun dienstplicht wel afkopen voor 12.000 euro.

De macht van het Turkse leger - op de VS na het tweede grootste binnen de Navo - is groot. Ook Turken in het buitenland ontkomen niet aan dienstplicht. Zo niet dan verliezen ze de Turkse nationaliteit. Tot 2011 konden Nederlandse Turken de diensttijd voor 5000 euro afkopen. Ze hoefden maar drie weken in dienst. Eind 2011 werd die regel veranderd: nu kan de dienstplicht voor 10.000 euro helemaal worden afgekocht.

Seyit Semi (42) uit Amsterdam hoort bij de oude garde, hij betaalde en 'diende' drie weken. ,,Er waren strenge regels. Geen mobieltjes, geen alcohol. Maar degenen die zich daar niet aan hielden, werden na verhoor gewoon weggestuurd.'' Geweld zag hij niet. ,,Ik denk dat dat per regio en positie verschilt.''

Aydin Kantar was, zoals veel vaders, apetrots toen zijn zoon in dienst ging. Maar Ugur (23) overleefde zijn dienstplicht niet. Hij werd in de beruchte Disko - een militaire gevangenis op Cyprus - in coma geslagen. Twee maanden later overleed Ugur. De rechtszaak tegen de verdachten loopt nog, vader Aydin heeft weinig hoop op gerechtigheid. ,,Disko is nog steeds open.''

Geen opmerkingen:

Een reactie posten