dinsdag 2 oktober 2012

De opgraving van Özal

ÖZAL, MAN DIE TURKIJE VERANDERDE, WORDT OPGEGRAVEN

 Cameraploegen en journalisten staan al dagen gepost bij het mausoleum in Istanbul. De kans is groot dat de openbaar aanklager een dezer dagen de opdracht geeft het graf van president Turgut Özal - die in april 1993 overleed - te openen en dat wil geen enkele Turkse tv-zender missen.

De 66-jarige president overleed op 17 april 1993 op zijn kantoor aan een hartaanval. Zijn dood schokte het land en meteen staken de geruchten over vergiftiging de kop op. Onder druk van de familie begin justitie begin dit jaar - bijna twintig jaar na dato - een onderzoek naar zijn dood. Dat moet - zo stelde president Abdullah Gül een einde aan maken aan de jarenlange speculaties over de dood van Ton Ton Amca ('Mollige Oom') zoals de populaire politicus in het verleden werd genoemd.

Turgut Özal was niet zomaar een politicus, stelt professor Ihsan Sezal, die twee boeken over de president schreef. ,,Hij was - na Atatürk - een echte leider. Met een totaal nieuwe visie voor het land.''

Het was Özal die met zijn Moederlandpartij in 1983 de eerste verkiezingen na de staatsgreep van 1980 won en premier werd, en in 1989 president. Met hem kwam de open markteconomie, de hervormingen van de financiële sector, van de aandelenbeurs. ,,Maar het was niet alleen op economisch gebied. Özal was een enorm voorstander van het lidmaatschap van de Europese Unie, dat heeft hij in gang gezet.''

Hij - zelf half Koerdisch - was ook degene die het taboe rond de Koerdische kwestie doorbrak en een einde maakte aan het verbod op het gebruik van Koerdische taal of muziek.

Sezal: ,,Het was een revolutionaire transformatie. Zonder Özal had Turkije vandaag de dag er totaal anders uit gezien. ,,Zijn ideologie was ook totaal anders dan die van onze huidige regering.''

De man die zoveel veranderde, had ook vijanden, beaamt Sezal. Dat bleek ook op 19 juni, 1988 toen op het nippertje een aanslag kon worden voorkomen. Schutter Kartal Demirag trok op een partijcongres in Ankara een wapen, partijlid Ali Ünal voorkwam op het laatste moment dat de premier ernstig werd geraakt. De aanslag is tot op de dag van vandaag omgeven door vraagtekens.

,,De ware toedracht van die aanslag is nooit goed onderzocht'', zegt Sezal. Getuigen van de aanslag duiken deze dagen - actueel door aangekondigde opgraving van de president - weer op in de media. Evenals de familie.

Volgens zoon Ahmed Özal is zijn vader aan meerdere - geheim gehouden - aanslagen ontsnapt. Of de voor Turkije zo belangrijke politicus in 1993 echt aan een hartaanval stierf? Sezal weet het niet. ,,Maar ik geloof ook niet dat we van de opgraving of onderzoek veel wijzer zullen worden. Het heeft veel weg van een show. Ik geloof niet dat de huidige regering werkelijk zaken uit het verleden wil oprakelen.''

De familie Özal heeft zich opvallend genoeg - om religieuze overwegingen - tegen de opgraving gekeerd.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten