woensdag 26 september 2012

Dochters en veranderingen..



Dochters
Een klein gehucht in Turkije, op steenworp afstand van de Syrische grens. De weg erheen is hobbelig en stoffig, het Turkse asfalt komt zo ver nog niet. Samen met mijn vertaler en regelaar Memet rij ik het dorpje in. We zijn op reportage. Onder een boom zit een groepje dorpsbewoners. Twee mannen, vier vrouwen - moeders en dochters. De onbekende auto met een buitenlandse vrouw achter het stuur trekt de aandacht.
Natuurlijk hebben ze tijd voor een gesprek. Plastic stoelen worden bijgeschoven, een dochter wordt door haar moeder om koffie gestuurd. We praten over Syrië, over de strijd aan de andere kant van de grens. De mannen hebben het hoogste woord. Ze gebaren druk. Stemmen worden verheft. De Turkse premier Erdoğan is hier niet bepaald geliefd. Er waren geen problemen met Syriërs tot hij zich er mee ging bemoeien, klinkt het.
De oudste vrouw bekijkt me - vriendelijk lachend - onder tussen van top tot teen. Wanneer er een stilte valt, wijst ze naar Memet. Mijn echtgenoot? Ik schud mijn hoofd. ,,Nee, mijn man is in Istanbul.’’ Mmm, die informatie moet de groep even verwerken. ,,Kinderen?, klinkt de volgende vraag. Ik knik. ,,Twee dochtertjes.’’ De oude vrouw schudt haar hoofd. Een moeder met een vreemde man op stap, 1000 kilometer van huis. Het moet niet gekker worden. Na de koffie nemen we afscheid. Ik stap weer achter het stuur. Het gezelschap kijkt ons na.
Ik werk nu vijf jaar als journalist in Turkije en ontmoetingen als deze heb ik vaker. Maar ze zetten me altijd weer aan het denken. Hoe anders is mijn wereld, hoe anders is de wereld van de vrouwen onder de boom. Het zet me aan het denken over kansen, tradities, over ontwikkelingen die in Turkije die zowel razendsnel en als tergend langzaam gaan.
De cijfers zijn veel zeggend. Met meer dan 12 procent vrouwelijke topmanagers en 25 procent vrouwelijke hoogleraren staat Turkije scoort wereldwijd hoog. Percentages waar Nederland jaloers op kan zijn. Maar dat is slechts de helft van de verhaal.
Niet alle cijfers zijn zo rooskleurig. Slechts 26 procent van de vrouwen werkt namelijk en daarmee bungelt Turkije globaal weer onder aan. En opvallend genoeg - alle economische groei ten spijt - groeit het aantal vrouwen dat thuis blijft. Dat heeft veel te maken met het gebrek aan betaalbare kinderopvang, de urbanisatie - vrouwen die voorheen op het platteland werkten, zorgen in de grote stad voor de kinderen. En daar komt bij dat ook de huidige regering vrouwen eigenlijk toch ook liever thuis heeft. Premier Erdoğan laat geen kans onbenut om families op te roepen toch minimaal drie kinderen te krijgen.
Al die contrasten maken dit land voor mij als journalist uiterst fascinerend. De ene keer spreek ik met een succesvolle zakenvrouw die bij de lunch een glas wijn bestelt, de andere keer ontmoet ik een oude streng gelovige bakker die zich kwaad maakt over gehoofddoekte meiden met een legging. Of de oude man die - op de vraag hoeveel kinderen hij heeft - alleen de jongens telt. Naast vijf zonen blijkt hij ook nog vier dochters te hebben.
Is Turkije, zo wordt me vaker gevraagd, een lastig land om als vrouwelijke journalist te werken? Nee. Het is een lastig land voor journalisten. Jazeker. Het is complex, vol taboes en tegenstellingen. Maar met gender heeft dat allemaal niets van doen.
De zo vaak geroemde gastvrijheid zit - in de meeste gevallen - toch dieper geworteld dan de meeste conservatieve tradities. En voor een buitenlandse journalist gelden nu eenmaal andere regels dan voor de eigen dochters.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten