maandag 25 juni 2012

Turkse straaljager

‘Niemand zit op een oorlog te wachten’

Door onze correspondent Jessica Maas

ISTANBUL (GPD) - De ogen van de wereld zijn op Turkije gericht. Wat gaat Ankara doen? Vrijdag werd een Turkse straaljager door Syrië uit de lucht geschoten. De diplomatie draait op volle toeren, (dinsdag) morgen komen de NAVO-lidstaten bijeen om - op verzoek van Turkije - over het incident te spreken, maar niemand die een militaire reactie verwacht.

Ook Syrië is niet uit op een verdere escalatie. Een woordvoerder van buitenlandse zaken verklaarde gisteren dat Turkije en Syrië geen vijanden zijn en dat er sprake was van een ‘ongeluk’.
,,Iedereen wil escalatie voorkomen. De VS, Europa - dat genoeg problemen aan haar hoofd heeft - en ook het Turkse volk zit niet op een oorlog met Syrië te wachten’’, zegt militair expert Nihat Ali Ozcan. Hij verwacht dat de NAVO morgen met een ‘diplomatieke’ steunbetuiging aan het adres van Turkije zal komen. ,,Wellicht komt er een excuus vanuit Damascus - mogelijk onder druk van Rusland, dat ook niet blij is met dit incident. En daar zal het bij blijven.’’ Rusland en Iran steunen het regime van Assad.

De reacties uit Ankara op het neerschieten van de straaljager blijven kalm en terughoudend. Ozcan: ,,De regering zal de tijd nemen, ook om de gemoederen te kalmeren.’’ De reactie van de Turkse regering op het incident liet al lang op zich wachten. Zondag - ruim 48 uur na het incident -  kwam minister van buitenlandse zaken Ahmet Davutoglu met een uitgebreide reactie op de Turkse televisie. Hij verklaarde dat de Turkse onbewapende straaljager even in het Syrische luchtruim was geweest, maar dat het  - zonder enige voorafgaande waarschuwing - neergeschoten werd nadat het zich al vijftien minuten boven internationale wateren bevond. Volgens de minister was er geen sprake van een spionagevliegtuig maar was de straaljager bezig met het testen van radarapparatuur. ,,Ons perspektief is vrede, maar niemand kan de Turkse veiligheid in gevaar brengen of ons testen. De reactie van Turkije zal duidelijk én in lijn met het internationale recht zijn’’, aldus de minister. Op verzoek van Ankara komen dinsdag ook de Navo-lidstaten bijeen om over het incident te spreken en ook de VN-Veiligheidsraad wordt op de hoogte gesteld van alle details.

Hoe gevoelig de situatie ligt, blijkt uit het feit dat minister Davutoglu de uren na het incident contact heeft gehad met collega’s uit meer dan tien landen, waaronder de VS, Saoedi-Arabië en Iran. VN-secretaris Ban Ki-moon riep de twee buurlanden in het weekend op kalm te blijven.

Het incident van vrijdag zet de verhoudingen tussen Turkije en Syrie die een 900 kilometer lange kilometer grens delen nog verder op scherp. Turkije onderhield tot vorig jaar goede relaties met het buurland. De visaplicht werd afgeschaft, de handel bloeide op en Erdogan noemde Assad zelfs een ‘goede vriend’. Maar van die vriendschap is niets meer over.

Oud-bondgenoot Turkije heeft zich de afgelopen maanden juist als één van felste tegenstanders van het Assad-regime ontpopt. Meer dan 30.000 Syriërs worden in kampen aan de Turkse grens opgevangen. De grootste Syrische oppositiegroepering - de Syrische Nationale Raad - opereert vanuit Istanbul, de leiders van het Free Syrian Amry vanuit Hatay. Wapens worden volgens de Turkse autoriteiten niet geleverd. In de Turkse media wordt nu volop gespeculeerd of daar nu verandering in zal komen.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten