zondag 9 oktober 2011

Goudgele taxi's

De taxi, het nieuwe goud van Istanbul








'Taxi in race met goud', koppen de Turkse kranten. Het afgelopen half jaar zijn de prijzen van de speciale taxikentekens in Istanbul met bijna 37 procent gestegen. Voor een taxiplaat moet nu 340.000 euro worden neergelegd. ,,Het is net de beurs, met veel speculatie.''

Taxichauffeur Yavuz Beyhan (32) is kort en helder: er valt goed, snel en eerlijk geld te verdienen als taxichauffeur in Istanbul. Hij werkt zeven dagen per week, ruim tien uur per dag, voor zo'n 400 tot 600 euro per maand. Niet slecht, vindt hij zelf. In de fabriek verdient hij het niet.
De taxi is niet van Beyhan. Hij huurt samen met een maat de platen van de eigenaar, zoals de meeste chauffeurs doen. In de metropool met dik twaalf miljoen inwoners rijden zo'n 18.000 taxi's rond. Zelf een taxi, of beter gezegd de speciale kentekenplaten, kopen is voor chauffeurs als Beyhan een onbetaalbare droom. Zeker met de prijzen van vandaag de dag. Hij schudt zijn hoofd. ,,De markt is echt gek geworden, maar de vraag is groot.''
Begin dit jaar kostte een T-plaat in Istanbul nog zo'n 248.000 euro, deze week is dat al 340.000 euro. Een hoop geld. ,,Aan de taxi in Istanbul wordt goed verdiend. Door de chauffeur, door de eigenaar en door ons'', lacht Erdinç Bodur (38). Hij werkt als verkoper bij Adil Zengin Automotive in Göztepe, een wijk aan de Aziatische kant van Istanbul. Voor de deur van de zaak staat een tiental glimmende gele taxi's, ze worden hier verkocht en verhuurd. En dit is niet de enige 'taxihandelaar' in de straat, verderop zitten nog drie concurrenten.  De straat is bekend onder alle chauffeurs. Wie een taxi wil huren, moet hier zijn.
De taxi als Istanbuls nieuwe goud? Bodur lacht: ,,De bedragen zijn hoog. Maar de vraag is groot en het aanbod beperkt. Taxiplaten zijn een goede investering, ze worden aan de chauffeurs voor zo'n 1600 euro per maand verhuurd. De chauffeur betaalt de benzine zelf. Het onderhoud is voor de eigenaar'', legt hij uit. En dat hoeft in Turkije, waar arbeidsuren niet veel kosten, niet in de papieren te lopen. Elke taxibezitter kent wel een monteur, die de wagen regelmatig nakijkt. En ook voor de belastingen, ongeveer 400 euro per jaar, hoeft de koper de investering niet te laten. ,,Velen hebben meerdere platen. Op naam van zijn vrouw of andere familieleden.''
Voorzitter Yilmaz Yahya Ugur van de taxibond in Istanbul is niet blij met de omhoogschietende prijzen. ,,Het is net de beurs. Er wordt flink gespeculeerd en dat is niet goed voor de branche. Het is veel beter wanneer de chauffeurs ook de eigenaar zijn, maar dat is met dit soort bedragen bijna onmogelijk.''
De bond maakt zich sterk voor professionalisering van de sector. Zo rijden veel chauffeurs onverzekerd rond, ze betalen geen belasting, maar bouwen ook geen pensioen op en hebben geen ziektekostenverzekering. De eigenaren verdienen goed, maar voor de chauffeurs is het echt geen vetpot, zegt hij. ,,De arbeidsomstandigheden zijn zwaar. Veel chauffeurs werken twaalf uur per dag, de benzineprijzen behoren tot de hoogste ter wereld en vergeleken met andere metropolen liggen de taxitarieven erg laag.''
Maar ondanks de bezwaren van de bond ziet er het vooralsnog niet naar uit dat de prijzen van de taxi's, net als die van goud, gaan dalen. Verkoper Bodur: ,,Istanbul blijft groeien en mensen hebben taxi's nodig.''

Geen opmerkingen:

Een reactie posten