woensdag 14 september 2011

Naar de godsdienstles

SOMMIGE LEERLINGEN VERZWIJGEN DAT ZE CHRISTEN ZIJN'


Nazli (11) uit Eskisehir hoeft de godsdienstlessen niet te volgen. Dat heeft de rechter besloten. De familie van het meisje is aleviet - een vrijzinnige stroming binnen de islam - en wil niet dat ze naar de soennitische godsdienstlessen gaat. Maar het lesverzuim wordt haar door de school zwaar aangerekend en het meisje dreigt te blijven zitten. Pas nadat haar vader met het verhaal naar de pers stapt, komt de school tot inkeer.
Maandag begint ze toch in de vijfde klas.

Het is een schrikbeeld voor Turkse ouders. Uit angst voor slechte punten en pesterijen houden ze - ondanks principiële bezwaren - hun mond over de lessen 'Religieuze cultuur en ethische kennis'. De lessen zijn verplicht. Dat staat sinds beginjaren tachtig zelfs in de grondwet. De legertop vond het destijds van belang dat godsdienstonderwijs onder staatscontrole stond.
Pas in 1990 besloot het Hooggerechtshof dat joodse en christelijke kinderen de lessen niet hoeven te volgen. Voor andere religieuzen en atheïsten geldt de verplichting wel. Families - zoals die van Nazli - kunnen naar de rechter stappen.  ,,Alle zaken worden gewonnen'', zegt advocaat Nusret Gürgöz die een aantal bezwaarde families vertegenwoordigt.
Niet zo gek. Op tafel liggen ook de uitspraken van het Europees Hof voor de Mensenrechten en van het Turkse hof voor Cassatie die stellen de verplichte lessen in strijd zijn met de godsdienstvrijheid. Het Turkse kabinet deed er echter niets mee.
Onlangs riep europarlementariër Bas Belder (SGP) de Europese Commissie op hard stelling te nemen tegen de verplichte godsdienstlessen. Advocaat Gürgöz is weinig hoopvol. ,,Alle gerechtelijke uitspraken ten spijt, dit heeft geen prioriteit voor de regering. Ze vinden het prima zo. Het hele onderwijs ademt nog steeds de militaristische en soennitische doctrine uit. En van Europa trekken ze zich niet veel meer aan.''
Ook de Associatie van Protestante Kerken ageert fel tegen de verplichte godsdienstles. Officieel hoeven christelijke scholieren de lessen niet te volgen, maar in de praktijk pakt dat vaak anders uit, zegt secretaris Umut Sahin. ,,Kinderen die de klas verlaten, hebben het vaak zwaar. Er zijn kinderen die daarom liever verzwijgen dat ze christen zijn.''
Maar er zijn ook hoopvolle ontwikkelingen, zegt Bahtun Aydagül, coördinator van het Onderwijs Hervormings Initiatief, een onderzoeksinstituut van de Sabanci Universiteit in Istanbul. Zo is de inhoud van de godsdienstlessen herzien. In de nieuwe boeken voor het schooljaar 2011-2012 is meer aandacht voor de alevitische stroming. ,,Natuurlijk nog steeds door een soennitische bril maar het is wel een teken dat zaken veranderen. Tegenstanders doen dit af als show maar dat is te makkelijk. Dit is een historische stap.'


2 opmerkingen:

  1. Ik lees regelmatig uw columns. Het is leuk iets over Turkije lezen, vooral over Istanbul. In 1979 zat ik een Lyceum In Istanbul. Mij tijd was godsdienst lessen niet verplicht. Maar wij Alevieten als ware niet bestonden. Ik ben heel vaak allen negatieve dingen over Alevieten gehoord.
    Daarom is het belangrijk dat een leerlingen zo als Nazli tegen opleggen verplicht godsdienst les volgen vecht.

    In Nederland soennitische moslims leven in vrijheid. Maar die meesten zijn niet tolerant jegens ander godsdienst.

    Havva,

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Volgens mij zit de Alevitische stroming sinds vorig jaar ook in het verplichte pakket, naast het Soennisme, Christendom, Jodendom, Boedhisme, Hindoeisme, Atheisme en Agnosticisme. Maximaal 50% van de stof mag over 1 stroming naar keuze gaan afhangkelijk van de overtuiging van de school. Een atheïstisch gezin had trouwens een paar jaar geleden wel een rechtzaak gewonnen waardoor hun kind ook niet verplicht was om aan deze lessen deel te nemen.

    BeantwoordenVerwijderen