woensdag 7 september 2011

Crisis na crisis

'Crisis Israël Turkije kent alleen verliezers'
De verwijten en dreigementen vliegen over en weer. Er is niets meer over van het oude bondgenootschap tussen Israël en Turkije. Oud-diplomaat Sinan Ülgen vreest de gevolgen.

 ,,Niet het gezond verstand maar de emoties voeren de boventoon in Tel Aviv en Ankara'', zegt de Turkse oud-diplomaat Sinan Ülgen (45). En dat is in een onstabiele regio niet zonder gevaren.
Hoe hoog de emoties oplopen bleek dinsdagochtend opnieuw. Premier Recep Tayyip Erdogan verweet Israël zich als het 'verwend kind van de regio' te gedragen en herhaalde het dreigement van zijn minister van buitenlandse zaken dat de Turkse marine zich meer in de Middellandse Zee, in de buurt van Gaza zal laten zien. Vorige week had Ankara al de diplomatieke en militaire betrekkingen opgeschort en de Isrealische ambassadeur en andere hoge diplomaten naar huis gestuurd. Erdogan stelde nu ook de handel in defensie-industrie wordt bevroren.
,,Slechter dan dit kan haast niet'', zegt oud-diplomaat Sinan Ülgen, eerder gestationeerd in Brussel en Tripoli. Nu is hij directeur van Edam, een onderzoeksinstituut voor economische en buitenlands beleid in Istanbul. Dat Israël blijft weigeren excuses aan te bieden voor de negen Turkse doden die vielen bij de Israëlische inval op het hulpschip Mavi Marmara - op weg naar Gaza - eind mei vorig jaar, maakt de Turken woedend. Het feit dat het afgelopen donderdag uitgelekte VN-rapport stelt dat de Israël ische blokkade van Gaza niet onwettig is, maakt hen witheet.
Het bevriezen van de diplomatieke, militaire betrekkingen heeft Ülgen niet zozeer verbaasd. ,,Ankara moest wel reageren. '' Veel kwalijker is volgens de oud-diplomaat is het dreigement dat de Turkse marine zich meer zal laten zien in de Middelandse Zee, in de buurt van Gaza. ''Dit impliceert dat een volgend hulpschip door de Turkse marine geescorteerd zal worden. '' Dit kan leiden tot een militair treffen tussen de twee landen.
Of Ankara zo ver zal te gaan? Hoofdschuddend: ,,De emoties lopen zo hoog op. Niet handig voor de diplomatie. Misschien moet deze crisis nog verder escaleren voordat partijen tot inkeer komen. ''
Het feit dat Ankara van de Gaza-blokkade een speerpunt in het buitenlands beleid gemaakt, noemt hij totaal onverstandig. ''Het gaat nu niet meer over Mavi Marmara maar over Gaza. En dat betekent dat de komende tijd daar veel tijd en energie in wordt gestopt. Wat hebben we daar bij te winnen? Turkije is ineens een partij geworden in dit conflict. Waarom? We grenzen niet aan de Gaza-strook. We zijn Noorwegen niet. We hebben genoeg andere problemen die de aandacht verdienen.'' Volgens hem is deze koerswijzing van ideologische aard. ''Ankara wil zo Israël terugpakken, daar draait het om.''
De focus op Gaza roept weerstand op. Uit Koerdische hoek wordt de regering al hypocrisie verweten. Terwijl de regering Israël de les leest over Gaza, worden in eigen land de rechten van de Koerden geschonden en vallen er bommen in het Koerdische gebied in jacht op de PKK.
Maar premier Erdogan is nog lang niet van plan de aandacht van Gaza af te wenden. Hij kondigde dinsdag aan deze maand bij zijn bezoek aan Egypte ook Gaza te willen bezoeken. Dit zal nog meer olie op het vuur gooien. Ülgen: ''De vraag is of Egypte toestemming zal geven. Erdogan's verzoek zet Cairo klem. En de VS zal alles doen om dit tegen te gaan. Aan de andere kant sterkt het Turkse optreden ook de partijen in Egypte - zoals het Moslim Broederschap - die willen dat het Cairo zich ook veel scherper uitlaat richting Tel Aviv.''
Het conflict tussen Israël en Ankara brengt ook Washington in een lastig parket. ,,De twee belangrijkste bondgenoten in deze regio liggen in de clinch. Daar zit Obama niet op te wachten. Hij zal de druk opvoeren, maar de vraag is Ankara luistert. De invloed van de Amerikanen is niet meer zo groot als voorheen.''
En hoewel de Obama-regering niet te spreken is over de opstelling van Israël, heeft de Amerikaanse verontwaardiging richting Tel Aviv zijn grenzen, zegt Ülgen. ,,Dat moet Ankara niet vergeten. Obama heeft vanaf het begin moeite met de blanco cheque die Israël voorheen kreeg van de VS, maar Washington zal dit nu niet op een spits drijven. Obama heeft genoeg problemen aan zijn hoofd.''
Hoe verder? Ülgen is pessimitsch: ,,Dit conflict kent alleen verliezers. Turkije is haar rol als onderhandelaar in de regio kwijt en het isolement van Israël wordt alleen maar groter. We zullen de komende tijd van crisis naar crisis gaan. Het gevaar bestaat dat het anti-semitisme onder bepaalde groeperingen in Turkije oplaait en ik vrees dat er pas een andere wind gaat waaien wanneer er andere bestuurders in Tel Aviv zitten.''

Geen opmerkingen:

Een reactie posten