vrijdag 12 augustus 2011

Nul problemen?

TURKIJE GROMT NAAR BUREN EN EUROPA

Zelfverzekerd Turkije laat buurland Syriė de tanden zien, gromt richting Cyprus en Europa. Het wachten is op een aanvaring met Iran. Er waait een harde wind door het buitenlandbeleid van Ankara.

De Turkse premier Erdogan staat niet bekend om zijn geduld. De oud-voetballer schiet wel vaker ongenuanceerd uit zijn slof. Maar na zijn verkiezingszege in juni richt hij zijn toorn niet op de oppositie, maar op het buitenland.
Deze week is bondgenoot Syriė het doelwit. Het aanhoudende geweld in het buurland - en het felt dat vriend en president Assad Turkije's oproep tot hervormingen naast zich neer blijft leggen - maakt Erdogan woedend. Hij dreigt zijn steun aan het regime op te zeggen.
Het blijft niet alleen bij Syriė. Ook Europa ontkomt niet aan de toorn. Erdogan dreigde de betrekkingen met de EU te bevriezen als er voor het einde van het jaar geen oplossing is voor de slepende kwestie Cyprus. Sinds de Turkse inval in 1974 en bezetting van het een deel van het eiland, wordt er onderhandeld over hereniging. Maar de gesprekken willen niet vlotten. Volgend jaar neemt Cyprus het roulerend voorzitterschap van de EU over en Erdogan is helder. Hij gaat niet met de Cyprioten om tafel.
Het blijft niet alleen bij de boude uitspraken van de premier, ook ministers Ahmet Davutoglu van buitenlandse zaken en Egemen Bagis van Europese zaken, slaan de laatste tijd een andere toon aan. Er is duidelijk sprake van een koerswijzing in Ankara's buitenland beleid.
Het gedreig richting Brussel laat zien dat Ankara - net zoals de meeste Turken - niet meer gelooft in het EU-lidmaatschap. De onderhandelingen liggen al tijden stil en Turkije heeft weinig meer te verliezen. De harde woorden van Erdogan mogen de Cyprus-kwestie dan niet oplossen, ze scoren wel punten bij de nationalisten in eigen land. En die steun heeft Erdogan nodig om een nieuwe grondwet door het parlement te krijgen.
Het geblaas richting Syriė luidt het einde van het zo geprezen 'nul-problemen-met-de-buren-beleid' in. Onder Erdogan zijn de verhoudingen met de regimes in de Arabische wereld en met de buurlanden Syriė en Iran sterk verbeterd. Visa-verplichtingen werden opgeheven, de handel tierde welig en Turkije kneep - in het geval van mensenrechtenschendingen in Iran - een oogje dicht. Maar dit nul-problemen-beleid is niet meer houdbaar. Dat heeft de Arabische lente wel bewezen.
Turkije heeft duidelijk de keuze gemaakt - onder druk ook van de VS -  niet het regime van Assad te blijven steunen, maar het Syrische volk en de democratie. Het wachten nu op een aanvaring met Iran, de trouwste bondgenoot van Syriė. De spanningen tussen Teheran en Ankara lopen al op. Turkije kan - als het democratie zo hoog in het vandel heeft - wat Iran betreft niet met twee maten blijven meten. Critici van Erdogan hopen dat de - steeds autoritairder wordende premier - ook de democratie in eigen land niet vergeet.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten