maandag 25 juli 2011

Bubbel?

TURKIJE - HET CHINA VAN EUROPA - GROEIT TE HARD

Het verschil met de buren kan niet groter zijn. Terwijl de Grieken zo goed als failliet zijn, groeien in Turkije de bomen de hemel in. Maar de ontstuitbare economische groei baren analisten zorgen. Dit kan niet goed blijven gaan, zo klinkt het.

De cijfers breken alle records. Niet eerder werd er in Turkije zoveel gebouwd, zoveel auto's verkocht, zoveel gevlogen. In het eerste kwartaal van het jaar groeide de Turkse economie harder dan welke economie waar dan ter wereld dan ook. De Turken stegen met elf procent groei zelfs China en Argentinie voorbij.

Kortom: Turkije doet het econmisch goed. Vorig jaar klonk ook lof van alle kanten. De Wereldbank, het IMF, de Europese Unie. Iedereen was onder de  indruk van de economische prestaties van het 'China van Europa'. De Turken kwamen de wereldwijde crisis verrassend snel te boven en het succesvolle economische beleid bezorgde premier Recep Tayyip Erdogan vorige maand nog een derde verkiezingsoverwinning op een rij. Bijna vijftig procent van de Turken stemden op zijn gematigde islamitische AKP.

 Met lichte leedvermaak wordt in Ankara dan ook naar het noodlijdende Griekenland gekeken. De Turkse pers smultvan de plannen van zakenman Fikret Inan die aankondigde drie Griekse eilanden te willen kopen om zo de buren te helpen. Maar de vraag is hoe lang Turkije blijft lachen. Het gejuich over de Turkse economische succes is inmiddels verstomt en van alle kanten klinken waarschuwingen.

Het China van Europa dreigt over te koken. De economie groeit te hard. Het begrotingstekort - ruim 8.7 procent van het bruto national product - blijft op lopen en het handelstekort is historisch hoog. De import groeide - door de massale invoer van olie - explosief met 43 procent, de Turkse export slonk daar en tegen met 14 procent. Dit alles maakt economen nerveus. De economie is uit balans en overhit, zo klinkt het.

Ondertussen consumeren de Turkse consumenten er lustig op los.  En het feit dat Turken gek zijn op creditcards en kopen bijna alles op afbetaling kopen - zelfs in de supermarkt worden de wekelijkse boodschappen in termijnen betaald - draagt bij aan de overhitting.

,,Als we zo doorgaan, dan gaat het echt de verkeerde kant op'', zegt econoom Erhan Aslanoglu aan de Marmara Universiteit in Istanbul. De bubbel kan klappen. 'Een overhitte economie is erg gevoelig voor klappen van buiten af. Een crisis in Europa of VS kan desastreuze gevolgen hebben en kan zorgen voor een harde landing.''

Kritiek is er dan ook op het beleid van de Turkse Centrale Bank die tot dusver ontkent dat er sprake is van overhitting en de rente niet heeft verhoogd,  een beproefd middel om de overkokende economie te temperen. De bank probeert daarentegen het aantal consumentenkredieten te verminderen door de minimale reserves bij de banken  met tien procent te verhogen. Maar tot dusver zonder veel succes.

Ook volgens premier Recep Tayyip Erdogan is er helemaal niets aan de hand. 'Vrienden, maakt u zich zorgen over het begrotingstekort. Het komt goed', zo stelde hij onlangs nog. Maar of dat de markten geruststelt is nog maar zeer de vraag.  De Turkse beurs en buitenlandse investeerders zijn nerveus. De Turkse lira is sinds november met bijna 13 procent in waarde gedaald.

Bij de nieuwe kersverse minister Zafer Caglyan lijkt de ernst van de situatie wel degelijk te zijn doorgedrongen. Hij stelde dat het begrotingstekort hoge prioriteit heeft. Ook econoom Aslanoglu verwacht dan ook dat het minsterie op korte termijn met maatregelen komt om de economie af te koelen en de druk op de centrale bank zal opvoeren om de rente te verhogen. ,,En ook de consument begint zich langzaam te realiseren dat geld uitgeven zonder het te hebben, niet altijd zo verstandig is.'

Geen opmerkingen:

Een reactie posten