maandag 2 mei 2011

De gemeente als broodbakker

ISTANBUL: NA VOLKSBROOD OOK VOLKSVLEES EN -BENZINE

ISTANBUL _ Overal in Istanbul staan ze. De kiosks van Halk Ekmek, het volksbrood van de gemeente. Hier kost een brood nog geen twintig eurocent, de helft van de prijs die de gewone bakker vraagt. ,,Goed en goedkoop'', zegt de 59-jarige Zeynep. Ze is één van de vaste klanten van het buffet in de wijk Bakirkoy. ,,Het is brood van de staat, daar heb ik toch meer vertrouwen in.''
De gemeente als broodbakker. In Istanbul is het al meer dertig jaar de normaalste zaak van de wereld. En als het aan de ondernemende burgemeester Kadir Topbas ligt, gaat de stad ook als slager en benzineverkoper aan de slag.
Het 'goedkope en gezonde staatsbrood' heeft de gemeente geen windeieren gelegd. Rolde in 1978 het eerste brood uit de gemeentelijke bakkerij, inmiddels worden er dagelijks ruim 1,8 miljoen broden gebakken in de drie ultramoderne fabrieken.
En de kiosks - meer dan vijftienhonderd - hebben nu een assortiment groter dan dat van de bakker om de hoek. De overheid bakt naast bruin en wit ook bolletjes, krenten-, zoutloos en glutenvrij brood. En dat allemaal tegen marginale prijzen. Niet voor niks staan in arme wijken vaak lange rijen voor de broodkiosks. Een flink aantal Turkse gemeenten heeft het voorbeeld van Istanbul gevolgd en is ook aan het broodbakken geslagen.
Maar lang niet iedereen is enthousiast over het gemeentelijke succesverhaal. ,,Het is oneerlijke concurrentie. Het is te gek voor woorden. Met onze belastingcenten worden we zelf beconcurreerd'', meent Fahri Özer, voorzitter van de Bakkerskamer in Istanbul. Volgens hem gaat het bij Halk Ekmek allang niet meer om 'brood voor de armen', maar puur om het geld. ,,Waarom staan er kiosks in de rijke buurten? En duiken ze in alle winkelcentra op? Als het de gemeente echt om de arme gezinnen is te doen, moeten ze gratis brood verstrekken aan mensen die het nodig hebben.''
Ook bij de Turkse Mededingsautoriteit regent het klachten over de concurrentie van Halk Ekmek. Maar het haalt weinig uit. Integendeel, de gemeente Istanbul heeft de smaak te pakken. De plannen voor 'volksvlees' zijn al in een vergevorderd stadium. Opnieuw klinkt het motto 'Goed, gezond en goedkoop'. In 2010 zijn de vleesprijzen enorm gestegen en veel gezinnen kunnen zich dan ook geen stukje vlees meer permitteren. Een onderzoek - waarbij ook de brancheorganisaties bij worden betrokken - moet uitwijzen hoe het 'gemeentevlees' aan de man kan worden gebracht.
Daar blijft het niet bij. Burgemeester Topbas vertelde onlangs in een televisieprogramma ook een keten benzinestations te willen openen, voorzien van 'gemeentebenzine'. Bakker voorman Özer vindt de plannen ongehoord. ,,Nergens ter wereld kom je dit tegen. Een gemeente die het eigen volk beconcurreert.''


Geen opmerkingen:

Een reactie posten