zaterdag 19 maart 2011

Rijk en arm

TURKSE VOORSPOED NIET VOOR IEDEREEN WEGGELEGD

Telde Turkije tien jaar geleden nog 5 miljardairs, nu zijn dat er 38. Met dank aan de snelgroeiende economie. Maar bijna 13 miljoen Turken leeft onder de armoedegrens.

Een grote zwarte SUV rijdt voorbij, verderop staat een Porsche geparkeerd. Dit is Bagdat Cadessi ofwel Cadde in de Turkse volksmond. Eén van de luxe winkelstraten, vol met buitenlandse merken als Louis Vuitton en Chanel, waar rijk Istanbul graag shopt of met de auto langs 'cruist'. Hier lopen van top tot teen gestylde dames met dito hondjes winkel in, winkel uit.
Het aantal Turken met veel lira's op de bank groeit explosief. Telde Turkije - volgens het beroemde lijstje van het Amerikaanse blad Forbes - tien jaar geleden nog vijf miljairdairs, nu zijn dat er 38. En volgens het World Wealth Rapport 2010 van Merrill Lynch telt het land meer dan 35.000 mensen met minimaal een miljoen dollar op de bankrekening. Een direct gevolg van de 'booming'  economie. Het land herstelde verrassend snel van de wereldwijde crisis en verraste vorig jaar vriend en vijand met een economische groei van meer dan 7 procent. Turkije werd zelfs door het gerenommeerde blad Economist als het China van Europa bestempeld.
Het merendeel van deze nieuwe rijken woont in Istanbul. De metropool heeft veel te bieden voor mensen met een dikke portemonnee. In de stad schieten villa's en winkelcentra uit de grond. Een appartement in het onlangs opgeleverde Saphirre - Europa's hoogste woontoren met golfbaan op 187 meter hoogte - kost tussen de 1 en 7 miljoen euro. De privéschool voor kinderen rekent meer dan 1000 euro per maand. De society-kapper Erdem Kiramer vraagt 110 euro voor een knipbeurt. En de oppas van het hondje kost 25 euro per dag.
Maar het is de leefstijl van de happy few. Niet iedereen profiteert mee van de economische voorspoed. Het aantal miljonairs mag dan groeien, dat doet ook het aantal mensen dat de eindjes niet aan elkaar kan knopen. Bijna 13 miljoen mensen - 18 procent van de Turken -  leeft onder de armoedegrens, die is vastgesteld op zo'n 410 euro per maand voor vierpersoonshuishoudens. Zestig procent van de Turken kan zich geen stukje vlees veroorloven, laat staan een limonade van zes euro in het trendy House Café aan de Bosporus. Ter illustratie, een ambtenaar verdient gemiddeld zo'n 400 euro, een onderwijzer 600, het minimumloon is iets meer dan 250 euro.
Met name in Istanbul is dat contrast goed zichtbaar. Het verschil tussen Bebek, met zijn luxe villa's aan de Bosporus, en Sultanbeyli aan de rand van de stad, vol met bouwvallige 'gecekondo's' en ongeasfalteerde wegen, kan niet groter zijn. In deze snelgroeiende buitenwijk wonen de migranten, afkomstig uit heel Turkije. Het leven voor deze 'nieuwkomers' is zwaar. Istanbul is verre van goedkoop. De stad duikt de laatste jaren steeds vaker op in lijstjes van de duurste steden ter wereld.
Alles in Istanbul is duurder dan in de rest van het land. Niet alleen de huren liggen hoger, ook brood en groenten zijn duurder. Veel arme gezinnen zijn genoodzaakt pas 's avonds naar de markt te gaan. Dan gaat veel waar, vaak bijna bedorven groenten en fruit, in de 'uitverkoop'. Een kilo tomaten gaat dan weg voor minder dan 75 eurocent. Toch blijft de miljoenenstad een enorme aantrekkingskracht hebben en de stroom nieuwkomers gaat onverminderd door. Dagelijks arriveren op het grootste busstation nieuwe inwoners uit alle hoeken van het land.
Het verschil tussen arm en rijk speelt inmiddels een rol in de campagne voor de parlements verkiezingen op 12 juni. ,,De armen in dit land worden armer, de rijken - en vooral de regeringsupporters - worden rijker", foeterde deze week politicus Erdogan Toprak van de CHP, de grootste oppositiepartij. De partij belooft uiteraard gouden bergen. Als zij de verkiezingen winnen, krijgen alle arme gezinnen een bijstandsuitkering van 300 euro per maand.

2 opmerkingen: