zaterdag 19 maart 2011

Dubbel?

ARABISCHE OPSTANDEN ONTHULLEN TWEE GEZICHTEN TURKIJE

Turkije is stil. Opvallend stil over de Arabische volksopstanden en het daarmee gepaard gaande geweld. Ankara balanceert tussen principes, financiële belangen en westerse bondgenoten.

(Door onze correspondent Jessica Maas)
ISTANBUL (GPD) _ Het was de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan die een paar weken geleden als één van de eersten om het aftreden van de Egyptische president Hosni Mubarak riep. Over het optreden van Muammar Khadaffi in Libië zegt Erdogan echter niets. NAVO-lid Turkije wil niets weten van militair ingrijpen in het Noord-Afrikaanse land.
,,Ingrijpen kan gevaarlijke gevolgen hebben", zei Erdogan deze week nog maar eens. Eerder - op bezoek in Duitsland - bestempelde hij NAVO-interventie in Libië als 'absurd' en 'ondenkbaar'. Ook president Abdullah Gül benadrukte dat de NAVO alleen mag optreden als één van de 28 leden wordt aangevallen.
Scoorde Turkije bij de internationale gemeenschap punten met de opstelling richting Caïro, de gematigde koers ten opzichte van Khadaffi stuit op veel onbegrip.
De Arabische revolte dwingt Ankara te balanceren tussen Oost en West, tussen principes en economische belangen. En die belangen zijn in het Midden-Oosten en Afrika de afgelopen jaren flink gegroeid. Onder het regime van de gematigd islamitische AKP zijn overal met succes nieuwe markten aangeboord. Ter illustratie: het afgelopen jaar ging twintig procent van Turkije's export naar het Midden-Oosten toe. In 2002 was dit nog maar 9,6 procent.
Ook de belangen in Libië zijn de afgelopen jaren flink toegenomen. De investeringen, voornamelijk in de bouwsector, bedragen ruim elf miljard euro. Tweehonderd bouwbedrijven hebben lucratieve contracten lopen met de regering of familie van Khadaffi. En zeker 25.000 Turken - waarvan een groot deel inmiddels is geëvacueerd - zijn in Libië werkzaam. De handel tussen de twee landen bedroeg in 2010 1,7 miljard euro.
Tel daarbij op verkiezingen in juli - Erdogan rekent op de stemmen van de zakenwereld - en het is duidelijk waarom Turkije een gematigde toon richting Khadaffi aanslaat.
Het is niet de eerste keer dat Turkije met twee maten meet. Ook over de situatie in Iran hoor je Ankara zelden. President Gül en honderden ondernemers bezochten Teheran in februari op het moment dat protesten door de autoriteiten hardhandig werden neergeslagen. Ook toen werd er hard gezwegen. Ook toen wonnen de Turkse lira's het van de principes.
Ook over de onrust in Jemen, waar de president met een handelsdelegatie in januari op bezoek ging, wordt nauwelijks gesproken.
Al dit zwijgen staat in schril contrast met de Turkse woede over de Israëlische aanval op Gaza in 2009. Erdogan - inmiddels de held van de Arabische wereld - trekt keer op keer fel van leer tegen Tel Aviv.
Maar deze Turkse opstelling is niet zonder gevaren. In het Westen groeit het ongenoegen over de twee gezichten van Ankara. En het voedt keer op keer de vraag of het NAVO-land zich niet te veel naar het Oosten keert. Bovendien staat relatie met Europa en Washington al onder druk. Niet in de laatste plaats door de warme banden met Teheran, maar ook door de trage vooruitgang die Turkije in het toenaderingsproces tot de Europese Unie boekt.
Het land dat zich graag de brug tussen Oost en West noemt en zegt dé leider in de regio te zijn, moet nu democratische principes boven economische belangen stellen.


Geen opmerkingen:

Een reactie posten