woensdag 1 december 2010

Verschillende gezichten van Turkije


De machtige Turkse zakenvrouw en duizenden huisvrouwen 

Ze hoort bij de drie machtigste zakenvrouwen ter wereld. De Turkse Güler Sabanci, baas van de invloedrijke Sabanci Holding. En ze is niet de enige. Meer grote bedrijven in Turkije worden door een vrouw geleid. Ze zijn dé gezichten van modern Turkije. Ze horen echter maar bij een kleine bevoorrechte groep, slechts 26 procent van de vrouwen in Turkije werkt. En daarmee bungelt het land wereldwijd onderaan. 

Ze is de bekendste zakenvrouw van Turkije. De leading lady van financieel Turkije. De 55-jarige Güler Sabanci staat aan het hoofd van de imposante Sabanci Holding, actief in het bankwezen, verzekeringen, cement, textiel, energie en chemie. Het is één van de grootste conglomeraten van het land. 

En bazin Güler Sabanci - een groot pleitbezorger van het Turkse lidmaatschap van de Europese Unie - is niet alleen wereldberoemd in eigen land. Ze werd eerder deze maand door de Financial Times op derde plaats in de top vijftig van machtigste zakenvrouwen ter wereld geplaatst. En Sabanci is geen uitzondering in Turkije. Aan de top van het bedrijfsleven staan meer vrouwen. Zo is er Arzuhan Dogan Yalcindag, sinds begin dit jaar de baas van de Dogan Holding, de mediagigant van het land. En Ümran Beba is de regionale president van PepsiCo Asia, verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van Pepsi in achttien landen. Nog een andere invloedrijke Turkse zakenvrouw is Umit Boyner. Lid van de Raad van Bestuur van de Boyner Holding en sinds dit jaar het hoofd van Tusiad, de grootste werkgeversorganisatie van het land. Als zij zich uitspreekt over economie of politiek dan luistert het land. 

Kortom, geen slechte oogst.  Deze machtige vrouwen, die de hele wereld overvliegen, vormen dan ook het gezicht van modern Turkije. En niet alleen in de top van de zakenwereld duiken opvallend veel vrouwen op. Nederland kan jaloers zijn op het hoge percentage - 25 procent - vrouwelijke hoogleraren. "We zijn hier in gewend aan vrouwen in goede posities. Vrouwen zijn ingenieur, architect, professor. Dat is erfenis van Atatürk, de eerste president van de republiek", zegt advocate en bekend vrouwenactiviste Hülya Gülbahar. 

Maar zoals vaak in het land dat balanceert tussen Oost en West, is dit beeld maar een deel van de werkelijkheid. De realitieit is ook dat de meeste Turkse vrouwen - meer dan zeventig procent - niet werkt. Het aantal vrouwen dat deelneemt aan het arbeidsproces de afgelopen twintig jaar zelfs gedaald. Werkten in 1989 nog 34 procent van de vrouwen, nu is dat 26 procent.  Alleen Saudi-Arabie, Jemen en Pakistan doen het nog slechter. Het is niet vreemd dat Turkije op de Gender Gap Index van het Wereld Economisch Forum onder aan bungelt, op plaats 126 van de 134 landen. 

Het grote 'gender gap'  is deels een gevolg van de urbanisatie en de  voortdurende migratie van dorp naar stad. Op het platteland werkten veel vrouwen mee, in de grote steden blijven ze echter thuis. Ook een gebrek aan kinderopvang evenals de lage lonen werken niet mee. Maar er is meer. Activiste Gülbahar wijst met de beschuldigende vinger richting de politiek.  Aan wetgeving ontbreekt het niet, maar de uitvoering laat veel te wensen over, zegt ze. 
En sinds dat de gematigd islamitische AKP aan de macht is gekomen - in 2002 - waait er een conservatieve wind door het land. "De AKP-politici geloven dat de plaats van de vrouw thuis is, bij de kinderen. Keer op keer wordt de nadruk gelegd op de familie." De vrouwenbeweging stond op de achterste benen na de oproep van premier Recep Tayyip Erdogan aan de vrouwen in het land om minimaal drie kinderen te baren. "Hét schokkende bewijs van de conservatieve mentaliteit. En dit soort uitspraken van de premier hebben zoveel impact, die doen in een keer tal van campagnes van de vrouwenbeweging te niet", klinkt het woedend. "Deze mentaliteit geeft vaders die hun dochters niet naar school sturen gelijk." De vrouwenactiviste vreest dat de positie van de Turkse vrouw de komende jaren niet zal verbeteren. De successen van de Güler Sabanci's ten spijt. "Ik ben bang dat we met de AKP alleen nog maar terug in de tijd gaan en daar worden de vrouwen de dupe van." 

Geen opmerkingen:

Een reactie posten