vrijdag 10 december 2010

Tegenstellingen

Conservatisme slecht voor Turkse democratie
Islam versus seculier, traditie versus modern, maar bovenal  'voor' of 'tegen' de huidige AKP-regering. De Turkse samenleving is tot op het bot verdeeld. En de tegenstellingen verscherpen met de dag.


(Van onze correspondent Jessica Maas)
ISTANBUL (GPD) - Of het nu over hoofddoekjes gaat, het leger of de Koerdische kwestie, de Turken zijn diep verdeeld. Regeringspartij AKP werkt als een splijtzwam. ,,Het land wordt steeds islamitischer", roept het ene deel van de bevolking en wijst op de oprukkende hoofddoekjes en de alcoholprijzen die onder het bewind van de islamitische AKP  maar liefst 127 procent zijn gestegen. ,,Nee, Turkije wordt democratischer", klinkt het aan de andere kant. Minderheden hebben meer rechten gekregen en de macht van leger en justitie is ingeperkt.
De polarisatie gaat ver. Van vakbonden tot de media, van bedrijfsleven, sportclub tot universiteit. Alles heeft een politieke kleur. ,,En het wordt alleen maar erger", zegt ook EU-Turkije-rapporteur Ria Oomen-Ruijten, die deze week haar jaarlijkse voortgangsrapport in Brussel presenteerde. Daarin wijst ze ook op de groeiende tegenstellingen in het land. Ze roept de oppositie en regering op de kloof te dichten. ,,Tot dusver gebeurt dat niet. Integendeel. De oppositie is - ongeacht de inhoud - tegen elk voorstel van de regering. Het gebrek aan consensus staat de hervormingen echt in de weg."
De Turkse samenleving is van oudsher gepolariseerd, zegt de gerenommeerde socioloog Nilüfer Narli. Niet alleen religie versus seculier maar ook platteland versus stad en Turks versus Koerdisch nationalisme. ,,Vooral de seculiere groep, de zogenoemde witte Turken, zijn bang en voelen zich bedreigd. Zij vrezen de islamisering. Maar gelukkig zijn er steeds meer intellectuelen die proberen bruggen te slaan. Ze zijn steeds prominenter aanwezig in de media."
De socioloog is dan ook niet pessimistisch gestemd. De polarisatie is een feit, zegt ze. Maar ze deelt de angsten van de 'witte Turken' niet. ,,De democratisering is - ongeacht het beleid van de regering - niet meer te stoppen. Wij hebben een jonge, ongeduldige bevolking, voor wie het niet snel genoeg kan gaan. En ook de nieuwe religieuze middenklasse in de steden verandert in hoog tempo. Ze hebben meer welvaart, willen beter onderwijs voor hun kinderen, ook voor hun dochters, ze zijn sociaal zeer actief. Dit alles stemt hoopvol. We hebben een diverse samenleving, wat juist hoort bij een democratie."
Professor Ayse Bugra, eveneens een bekend sociaal wetenschapper, ziet echter de oppositie tegen de regering van Tayyip Erdogan met de dag groeien. ,,Was het voorheen een klein groepje seculiere gekken dat zich zorgen maakte over de AKP, nu betreft het een veel grotere en bredere groep. Ze zijn niet alleen bezorgd over de islamisering van het land, maar ook over de wijdverspreide vriendjespolitiek en het autoritaire gedrag van premier Erdogan. Ook in een land als Rusland, met een vergelijkbaar autoritair regime, zie je de oppositie toenemen."
De professor vindt het verzet tegen de regering-Erdogan niet ongegrond. ,,Dit land wordt steeds conservatiever en dat is nooit goed voor een democratie." Als voorbeeld noemt ze de oproep van Erdogan aan vrouwen om minstens drie kinderen te krijgen en de uitspraak van de minister van Familiezaken eerder dit jaar dat 'homoseksualiteit een ziekte is'. ,,In  bepaalde media ontstond meteen de discussie of homoseksualiteit nu een ziekte of een zonde is." Ze bedoelt maar. ,,De huidige regering kun je niet bepaald het boegbeeld van een democratie noemen."

Geen opmerkingen:

Een reactie posten