woensdag 10 november 2010

Tuzköy

 
Niemand noemde het ooit kanker. Maar als je ‘die ziekte’ had, dan was het voorbij. Dan werd je niet meer beter. Dat wist iedereen in Tuzköy. “Pas in de jaren tachtig hoorden we dat het een zeldzame vorm van kanker betrof”, vertelt Ergül Ertas, dorpshoofd in Tuzköy, een klein dorp in het toeristische Cappadocië De plaats is door de Turkse media inmiddels omgedoopt als ‘het kankerdorp’.
Mesothelioma, een vorm van longkanker, die ook door asbest veroorzaakt kan worden, komt hier maar liefst 600 tot 800 keer vaker voor dan in de rest van de wereld.  Onderzoek in de regio heeft echter uitgewezen dat de ziekte hier niet door asbest maar het mineraal erionite wordt veroorzaakt. Dit kankerverwekkende mineraal wordt meestal alleen diep in de grond aangetroffen, maar komt in Turkije op sommige plaatsen ook aan de oppervlakte voor.
De dorpsbewoners hebben erioniet stenen gebruikt om huizen te bouwen en wegen aan te leggen. Het stof van de stenen kan de pijnlijke vorm van kanker veroorzaken. “Elke grote familie heeft wel mensen aan deze afschuwelijke ziekte verloren”, zegt Ertas. “In het begin namen mensen de verhalen over het stof en kanker niet zo serieus, maar inmiddels zijn ze zich wel degelijk bewust van de gevaren. En de meeste mensen willen graag weg. Alle kinderen in Tuzköy zijn bang voor kanker.” De twee begraafplaatsen in het dorp zijn vol. Het derde wordt aangelegd.
Want ondanks het feit dat al bijna dertig jaar bekend is dat het bewuste mineraal hier de zeldzame kanker veroorzaakte, heeft een oplossing lang op zich laten wachten. “Het dorp zou al eerder geëvacueerd worden, maar op de plaats waar ons nieuw dorp gebouwd moest worden, was een vliegveld gepland”, zegt het dorpshoofd schamper. “In dit land beschermen ze een ibis, maar ons dorp niet.”
Maar inmiddels gebeurt er veel, stelt burgemeester Ümit Balak. Sinds 2004 is het dorp tot crisisgebied uitgeroepen. En wordt er een nieuw dorp gebouwd voor de kleine 2500 inwoners.  “Een klein aantal is al verhuisd, het merendeel volgt – met financiële steun van de overheid – volgend jaar. Zodra de huizen klaar zijn”, zegt hij.
Tuzköy zelf wordt, zo zegt de burgemeester, ‘als alles volgens planning loopt’ eind volgend jaar onder dikke laag asfalt begraven.
Maar een definitief besluit over het lot van het dorp moet echter nog genomen worden. Een speciale parlementaire commissie, die vorige week een bezoek bracht aan het door het noodlot getroffen dorp, brengt  een advies uit. Experts verschillen nog van mening of het dorp begraven moet worden of alleen moet worden afgeschermd voor publiek.
De dorpsbewoners zijn in ieder geval bij dat er eindelijk na zoveel jaren eindelijk wat gebeurd. En dat ze zodra de nieuwe woningen in ‘Nieuw Tuzköy’ gereed zijn, ze kunnen verhuizen. ‘Dan kunnen we eindelijk al dit leed achter ons laten”, zegt dorpshoofd Ergül Ertas.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten