dinsdag 28 september 2010

Volkswoede


Turkije pakt lynchcultuur aan

Koerden, zigeuners en zelfs kunstliefhebbers. Allemaal werden ze de afgelopen tijd in Turkije aangevallen door woedende menigtes. Justitie bindt nu de strijd aan tegen de wijdverspreide lynchcultuur. Tegen tachtig verdachten, die een groep zigeuners aanvielen, worden hoge straffen - tot 150 jaar - geëist.

ISTANBUL - Een zigeuner stak op 5 januari in een theehuis in Manissa, West-Turkije - ondanks het rookverbod - een sigaret op. Dit tot woede van de andere bezoekers. Woedend trok de menigte - die snel uitgroeide tot meer dan honderd man - naar de wijk waar veel zigeuners wonen. Auto’s werden in brand gestoken, ruiten gingen aan diggelen en doodsbange families konden ter nauwernood ontsnappen.
Geen op zichzelf staand incident. De lynchcultuur is wijdverspreid in Turkije en vaak zijn minderheden het slachtoffer. Maar justitie lijkt deze praktijken hard aan te willen gaan pakken en eist zware straffen - van drie tot honderdvijftig jaar - tegen de tachtig verdachten in Manissa. “Eindelijk zijn overheid en justitie zich bewust van het probleem”, zegt Levent Şensever van het Beweging voor Sociale Verandering, een organisatie die de campagne “Haat niet” is begonnen.
En het probleem is groot. Bijna wekelijks wordt er in het land wel een groep door woedende menigte aangevallen. Zaterdag werden bijvoorbeeld actievoerders, die aandacht vragen voor de situatie in gevangenissen,  in het noordwestelijke Bolu het slachtoffer. Vijftig nationalistische jongeren belaagden de groep met stenen en schroevendraaiers. De politie kon met moeite voorkomen dat er gewonden vielen.
En in de stad Aksaray, centraal-Anatolië, dreigden afgelopen zaterdag duizend man bij een politiebureau een 24-jarige verdachte van een zedendelict te grazen nemen. Hij wordt ervan verdacht een 8-jarig meisje te hebben misbruikt.
En de volkswoede blijft niet beperkt tot het platteland. Vorige week gingen vijftig buurtbewoners in de oude wijk Tophane in het centrum van Istanbul bezoekers van twee kunstgalerieën te lijf. Zij zouden zich al langer hebben gestoord aan het  ‘ongepaste’  gedrag en alcoholgebruik van de bezoekers. Een aantal bezoekers raakte licht gewond. Cultuurminister Ertugrul Günay bracht de volgende dag een meteen bezoek aan de wijk en riep op tot tolerantie. En de gouverneur van Istanbul beloofde de zaak tot de bodem uit te laten zoeken.
De‘ lynchaanvallen’ zitten volgens experts  diep in de cultuur geworteld. Vroeger kenden buurten en dorpen een zogenoemde kabi dayi, een krachtpatser die er wel voor zorgde dat ‘ongewenste figuren’ weg bleven uit de buurt. Daarbij komt dat het land in hoog tempo veranderd en moderniseerd. Oude familiestructuren en tradities staan onder druk en dit beangstigd velen. Xenofobie en nationalisme varen daar wel bij.
Volgens Levent Şensever worden de aanvallen op minderheden vaak geprovoceerd door aanhangers van de ultranationalistische partijen. “En ook daar wil de regering nu wat aan doen.” Tot op heden werden lynch-pogingen door de justitie en de overheid vaak gebagatelliseerd. “Veel rechters en aanklagers zijn zelf ook nationalistisch, dus er werd meestal niet zwaar gestrafd. Maar ook justitie verandert. En in de media wordt de laatste tijd meer over het probleem geschreven, haatspeeches worden ook niet overal meer afgedrukt en nog belangrijker ook de algehele opinie keert zich tegen deze praktijken.”

Geen opmerkingen:

Een reactie posten