zaterdag 11 september 2010

Ja of Nee?

Referendum over nieuwe grondwet splijt Turkije



Wordt het ja of  nee? foto Sender Sabanci


Turkije stemt morgen officieel voor of tegen de hervor­ming van de grondwet. Maar veel meer zeggen de Turken Ja of Nee tegen premier Erdogan.

 ISTANBUL -  De 28-jari­ge Osman Bayrak uit Kadikoy, een wijk in Istanbul waar de grootste oppositiepartij CHP van oudsher veel stemmen trekt, maakt zich zorgen. Afgelopen week werd een man in elkaar geslagen omdat hij rokend over straat liep, en dat tij­dens de ramadan. Het werd hem door de gelovige buurtbewoners niet in dank afgenomen. „ Onze vrijheid is in gevaar. De druk van de islamisten wordt groter.” En daarom stemt Bayrak morgen ‘nee’ in het referendum over grondwetshervormingen. „Ik ver­trouw premier Erdogan voor geen meter.”

Bayrak is niet de enige. Het referen­dum is verworden tot een kracht­meting tussen regeringspartij AKP en de oppositie. De laatste opinie­peilingen beloven een nek-aan-nekrace. Het hele land hangt vol met posters voor en te­gen de hervormingen. Politici schreeuwen overal in het land me­nigtes toe en maken elkaar uit voor rotte vis. Het wantrouwen tegen de rege­ring in het nee- kamp is groot. Veel seculiere Turken zijn ervan over­tuigd dat Erdogan en de zijnen be­zig zijn met een ‘zachte, islamiti­sche coup’. En zijn daarom per de­finitie tegen elk voorstel dat uit AKP-hoek komt. Ze wijzen op het groeiend aantal hoofddoeken op straat. De conservatieve midden­klasse uit het binnenland is de af­gelopen jaren spectaculair ge­groeid en daardoor ook zichtbaar­der geworden in de samenleving.
De oppositie speelt graag in op de­ze angsten. Een billboard van de CHP drukte een vrouw in boerka af met de mededeling, ‘ Stem Nee, wanneer je niet gedwongen wilt worden je te kleden als een non’.
Over de grondwet, waar het refe­rendum eigenlijk over gaat, hoor je haast niemand. De huidige grondwet is een overblijfsel van de militaire coup in 1980 die het be­schermen van de staat voorop stelt. De wijzigingen zijn hard nodig om het land democratischer te ma­ken en een stap dichterbij bij de EU te brengen, stelt Erdogan.
Met de wijziging van de grondwet krijgen ambtenaren stakingsrecht, kunnen de beramers van de coup in 1980 berecht worden en krijgt het parlement meer te zeggen over de benoeming van rechters en aanklagers. Met name in het laatste zit volgens de oppositiepar­tijen het gevaar: de regering zou slechts haar greep op justitie en het leger willen verstevigen. ‘Geen grondwet voor het volk, maar de grondwet van R.T.E’, staat er op de billboard, verwijzend naar de initialen van de premier.
De EU heeft zich al wel positief ge­toond over de wijzigingen, die ge­zien worden als een belangrijke stap naar democratisering. Maar de oppositie vindt dat de AKP Eu­ropa een rad voor ogen draait. „De EU heeft pas door wat er in dit land aan de hand is, wanneer het te laat is”, klinkt het in Kadikoy.
Morgenavond zal duidelijk zijn hoe stevig Erdogan nog in het za­del zit. De uitkomst is een belang­rijke indicator voor de verkiezin­gen van volgend jaar zomer. Wint het nee- kamp en worden de grondwetshervormingen massaal afgewezen, dan wordt de kans op vervroegde verkiezingen groter.
Iets waar de oppositiepartijen vu­rig op hopen. Winst voor het nee-kamp betekent ook een dreun voor de toenadering tot de EU.
Het geeft landen als Duitsland en Frankrijk, die kritisch staan tegen een Turks lidmaatschap, nieuwe munitie. Zij zullen aanvoeren dat het land democratisch gezien nog lang niet klaar is.












Geen opmerkingen:

Een reactie posten