maandag 30 augustus 2010

Vertrouwen


Turken vertrouwen niemand

Het verschil is enorm. 65 procent van de Nederlanders heeft vertrouwen in medemens, zo blijkt uit Europees onderzoek. In Turkije gelooft slechts vijftien procent in de goede bedoelingen van de ander. Waar komt dat enorme wantrouwen vandaan?

ISTANBUL – “Vertrouw niemand”, met deze waarschuwing van moeder of vader groeien veel Turkse kinderen op. Het wantrouwen zit diep in de Turkse samenleving geworteld en wordt met de paplepel meegegeven. En met succes, zo blijkt uit Europees onderzoek.

Het land bungelt met een lage vijftien procent onderaan in het European Social Survey, een onderzoek in dertig Europese landen. Ter vergelijking. 65 procent van de Nederlanders hebben vertrouwen in de medemens Alleen Scandinavische landen scoren nog hoger.
Helemaal onverklaarbaar is het grote verschil niet. Zo is er de Turkse populistische pers, die geweld en misdaad dolgraag uitvergroot. De pagina´s 3 van de kranten staan vol met de meest afschuwelijke drama´s. Een man die zijn vrouw in stukjes heeft gehakt, een ander die zijn echtgenoot van het balkon af heeft gegooid. Een motorrijder die een agent neerschiet na een wilde achtervolging. ´s Avonds op elk televisiekanaal wordt de smeuïgste beelden – met toepasselijke muziek – tot vervelens toe herhaald. In werkelijkheid is Turkije een relatief veilig land, Zo is bijvoorbeeld het percentage overvallen in Groot-Brittannië hoger. Maar die statistieken ten spijt, de dagelijkse portie geweld doet het vertrouwen in de medemens weinig goed.
En er is meer. Het wantrouwen zit nog veel dieper in het Turkse cultuur geworteld. Turkije is van oudsher het land waar de complottheorieën welig tieren. Een overblijfsel van het uiteenvallen van het Ottomaanse Rijk, toen buitenlandse mogendheden er bijna in slaagden het land onderling te verdelen. Nationalisten zijn er nog steeds van overtuigd dat het Westen – met Amerika en Israël voorop – een bedreiging vormt voor de republiek. Jaarlijks verschijnen er tientallen boeken met de meest vreemde complottheorieën, velen worden bestsellers. Zoals de reeks die beweert dat premier Recep Tayyip Erdogan, stiekem van Joodse afkomst is en opdracht van Israël werkt. Bizar? De Turken smullen er massaal van.
Angst heeft sinds de oprichting van de republiek heeft altijd gereageerd in Turkije. De angst voor buitenlandse en binnenlandse vijanden – zoals de strijd van de Koerdische afscheidingsbeweging PKK. En dan is er nog de angst voor de islamisering en de daarbij oprukkende hoofddoek, die de scheiding tussen staat en moskee in gevaar kan brengen.
Alle regeringen en het machtige leger hebben decennialang van al die angsten handig gebruik weten te maken. En het wantrouwen wordt nog dagelijks gevoed. Zo bleek vorig jaar dat honderden rechters door de staat worden afgeluisterd en werden begin dit jaar twee soldaten opgepakt die van plan zouden zijn om vice-premier Bulent Arinc om te vermoorden.
Een veelzeggend gezegde in Turkije luidt, de enige vriend van een Turk, is een Turk. Maar jammer genoeg, vertrouwen doen ze hem niet.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten